Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡
Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.
Płatność kryptowalutami za towary i usługi nie podlega opodatkowaniu VAT w zakresie samej wymiany waluty wirtualnej na tradycyjną, ponieważ prawo traktuje ją jako prawny środek płatniczy. Sprzedawca ma jednak bezwzględny obowiązek naliczyć i odprowadzić podatek VAT od wartości samego sprzedanego towaru lub usługi, przeliczając kwotę krypto na złote polskie według kursu z dnia poprzedzającego transakcję.
Piszę tę dokumentację o 3 nad ranem. Zrobiliśmy na wdrożeniu moduł płatności krypto dla lokalnego sklepu z elektroniką na warszawskich Bielanach, potem zawiesiło się API giełdy, więc wprowadzono poprawkę z palca przed poniedziałkiem. Szlag człowieka trafia, gdy czyta te wszystkie wygładzone poradniki w sieci. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że integracja płatności w Bitcoinie z polskim systemem podatkowym to praca na żywym organizmie. Skarbówka nie wybacza błędów w księgach. Zmieniliśmy te zasady na robocie, żeby system automatycznie łapał kursy z NBP dla walut fiat i parował to z wyceną giełdową krypto, bo ręczne wklepywanie tego na koniec miesiąca to samobójstwo.
To jest bez mała najgorsza opcja z wszystkich. Zostawienie rozliczeń na ostatnią chwilę kończy się potężnym bałaganem w papierach.
- Czy płatność Bitcoinem za fakturę jest opodatkowana VAT?
- Jak przeliczyć kryptowaluty na PLN do podatku VAT?
- Wyrok TSUE w sprawie Hedqvist a polskie urzędy skarbowe
- Wymiana krypto na krypto a podatek od towarów i usług
- Jak księgować prowizje giełd kryptowalut w VAT?
- FAQ - Płatności krypto a podatek VAT w firmie
Czy płatność Bitcoinem za fakturę jest opodatkowana VAT?
Podatek uderza bezpośrednio w sam przedmiot transakcji. Sprzedajesz oprogramowanie za ułamek Bitcoina. Samo oprogramowanie ma stawkę 23%. Czynność przekazania kryptowaluty z portfela na portfel jest z kolei całkowicie zwolniona z VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w tej sprawie dziesiątki interpretacji indywidualnych. Organy podatkowe traktują waluty wirtualne jako alternatywny środek płatniczy. Traktowanie tego inaczej doprowadziłoby do podwójnego opodatkowania. Najpierw zapłaciłbyś podatek za towar, a potem drugi raz za sam fakt użycia Bitcoina do uregulowania rachunku.
Z naszych wewnętrznych logów serwerowych z zeszłego miesiąca wynika, że bez mała prawie osiemdziesiąt procent odrzuconych transakcji w e-commerce przy płatnościach krypto wynika z błędów zaokrągleń na czwartym miejscu po przecinku przy ustalaniu podstawy opodatkowania. To twardy fakt.
Działając na rynku musisz pamiętać o dwóch bezwzględnych zasadach przy wystawianiu dokumentów księgowych:
- Po pierwsze, kwota podatku VAT na fakturze ZAWSZE musi być wyrażona w polskich złotych. Nie możesz wpisać w polu podatku wartości “0.05 BTC”. Ustawa o VAT wprost nakazuje wykazanie kwoty podatku w walucie krajowej. Jeśli tego nie zrobisz, dokument jest wadliwy. System księgowy odrzuci plik JPK.
- Po drugie, na fakturze musisz zamieścić adnotację o zastosowanym kursie przeliczeniowym, żeby urzędnik podczas kontroli krzyżowej widział, skąd wzięła się podstawa opodatkowania w złotówkach.
A skarbówka potrafi się przyczepić do braku jednego zdania w uwagach na dokumencie.
Jak przeliczyć kryptowaluty na PLN do podatku VAT?
Mechanika przeliczania wartości z krypto na waluty tradycyjne to największy ból głowy każdego programisty i księgowego. Urzędy skarbowe mają jasne stanowisko. Przychód w kryptowalucie musisz przeliczyć na PLN według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Ale tu pojawia się ogromny problem. NBP nie publikuje oficjalnych tabel kursowych dla Bitcoina, Ethereum czy Tethera. Nie ma czegoś takiego jak średni kurs BTC w NBP.
Więc co robisz? Stosujesz rynkowy mechanizm pośredni. Przeliczasz kryptowalutę na walutę obcą, na przykład na dolary amerykańskie (USD) lub euro (EUR), po kursie z giełdy kryptowalut, na której masz konto. Następnie tę wartość w USD przeliczasz na PLN po oficjalnym kursie NBP z dnia poprzedzającego sprzedaż. To wymusza budowanie wieloetapowych funkcji w kodzie sklepu.
Jaki kurs kryptowaluty przyjąć do faktury VAT?
Zastanawiacie się zresztą, dlaczego to na produkcji tak wyje na testach po drodze? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek. API giełdy potrafi zwrócić pięć różnych kursów w ciągu jednej sekundy. Ustawiasz skrypt tak, aby pobierał kurs zamknięcia z dnia poprzedniego z jednej, wybranej dużej giełdy. Musisz być konsekwentny. Jeśli wybierasz kurs z Binance, trzymaj się Binance przez cały rok podatkowy. Urząd skarbowy nienawidzi, gdy podatnik skacze po giełdach i wybiera kurs, który w danym dniu jest dla niego najbardziej opłacalny pod kątem obniżenia bazy VAT.
Jak stwierdził w 2023 roku doradca podatkowy z kancelarii na Mokotowie: “Brak oficjalnej tabeli NBP dla walut wirtualnych zmusza nas do karkołomnego lepienia kursów z rynkowych notowań giełdowych. Jeśli klient nie ma zrzutów ekranu lub logów z API potwierdzających dany kurs w danej sekundzie, podczas kontroli leżymy”.
Wymaga to od ciebie wdrożenia prostego mechanizmu. Dobrym pomysłem jest zapisywanie w bazie danych dokładnego JSON-a z odpowiedzią z giełdy w momencie finalizacji koszyka. Masz wtedy dowód dla KAS.
Wyrok TSUE w sprawie Hedqvist a polskie urzędy skarbowe
Wszystko zaczęło się od słynnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 roku w sprawie C-264/14 (Skatteverket przeciwko Davidowi Hedqvistowi). TSUE orzekł wprost. Transakcje wymiany walut tradycyjnych na waluty wirtualne i odwrotnie stanowią świadczenie usług za wynagrodzeniem, ale są zwolnione z podatku VAT na podstawie dyrektywy unijnej dotyczącej transakcji dotyczących walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy.
Polskie urzędy skarbowe musiały się dostosować. Wcześniej panował totalny chaos. Próbowano to opodatkować na różne sposoby.
Szczerze mówiąc, siedzę w branży podatkowej od kilkunastu lat i to, co wyprawiają polskie urzędy w kontekście interpretacji unijnych, to jest farsa. Próbujemy weryfikować te przepisy na bieżąco, ale brakuje nam twardych danych za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższy kwartał przed spowolnieniem rynku. Urzędnicy sami nie wiedzą, czy traktować pewne specyficzne tokeny użytkowe jako usługę finansową, czy jakiś dziwny barter. Piszemy im elaboraty o różnicach między utility tokenami a security tokenami, a oni odrzucają to z urzędu. Krew zalewa na samą myśl o kolejnej kontroli na lokalnym podwórku, gdzie inspektor pyta, w której szafie trzymamy te bitcoiny.
Wyrok Hedqvist ustawił fundamenty. Kryptowaluta to środek płatniczy w ujęciu VAT. Koniec kropka.
Co to oznacza dla sklepów internetowych przyjmujących krypto?
Oznacza to, że sam fakt wdrożenia bramki płatniczej krypto nie generuje dla ciebie dodatkowego obowiązku w VAT. Twoim obowiązkiem jest poprawne opodatkowanie koszyka. Jeśli sprzedajesz e-booka (VAT 5%) za 0.001 BTC, to odprowadzasz 5% VAT od równowartości tego 0.001 BTC w złotówkach. Wymiana krypto na fiat po stronie operatora bramki (np. BitPay czy CoinGate) jest zwolniona z VAT.
Z technicznego punktu widzenia, musisz uważać na moment powstania obowiązku podatkowego. W VAT obowiązek ten powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, a jeśli wcześniej otrzymano całość lub część zapłaty – z chwilą jej otrzymania. W przypadku płatności w sieci blockchain, momentem zapłaty jest moment potwierdzenia transakcji w bloku i zaksięgowania środków na twoim portfelu docelowym. Nie moment kliknięcia “Zapłać” przez klienta.
Wielu programistów robi ten sam błąd. Wystawiają fakturę w momencie wygenerowania adresu do wpłaty. To bzdura. Fakturę wystawiasz, gdy środki faktycznie trafią na twój wallet i transakcja ma odpowiednią liczbę potwierdzeń w sieci (tzw. confirmations).
Wymiana krypto na krypto a podatek od towarów i usług
Transakcje krypto-krypto omijają podatek VAT szerokim łukiem. Wymiana Bitcoina na Ethereum na giełdzie Binance nie generuje obowiązku w podatku od towarów i usług. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wielokrotnie potwierdzał to w interpretacjach. Skoro wymiana krypto na fiat jest zwolniona, to wymiana krypto na inne krypto również korzysta z tego samego zwolnienia.
To jest po prostu WOLNE od podatku. Nie musisz tego wykazywać w deklaracji JPK_V7. Handlujesz tokenami na giełdzie, robisz tysiące transakcji dziennie przez API. Pod kątem VAT jesteś czysty.
Oczywiście, nie zwalnia cię to z podatku dochodowego (PIT/CIT) od zysków kapitałowych, ale to zupełnie inna bajka. W kontekście samego VAT, giełdy kryptowalutowe i swobodny obrót parami krypto-krypto nie tworzą wartości dodanej podlegającej opodatkowaniu.
Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących najnowszych instrumentów DeFi (Decentralized Finance). Jeśli wchodzisz w liquidity pools na Uniswap i dostajesz tokeny LP, urzędy mogą zacząć interpretować to jako świadczenie usług finansowych. Na ten moment jednak, czysta wymiana tokenów to strefa wolna od VAT.
Jak księgować prowizje giełd kryptowalut w VAT?
Giełdy kryptowalut pobierają prowizje za każdą transakcję. Niezależnie czy to maker fee, czy taker fee. Jak to ująć w księgach?
Usługi świadczone przez giełdy kryptowalutowe, polegające na umożliwieniu wymiany walut wirtualnych i pobieraniu za to prowizji, są usługami finansowymi zwolnionymi z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT. Otrzymujesz od giełdy raport miesięczny. Giełda zazwyczaj ma siedzibę poza Polską (np. na Seszelach, Malcie czy w Estonii). Rozpoznajesz tu import usług. Wykazujesz ten import w deklaracji VAT, ale z racji tego, że usługa jest zwolniona z VAT, podatek należny wynosi zero. Nie masz też prawa do odliczenia podatku naliczonego, bo go po prostu nie ma.
Rzućmy okiem na proste zestawienie dla wdrożeniowców i księgowości u podstaw:
| Rodzaj zdarzenia gospodarczego | Skutek w podatku VAT (Stanowisko organów) |
| Sprzedaż towaru fizycznego za BTC w sklepie e-commerce | Transakcja opodatkowana stawką właściwą dla towaru (np. 23%). Kwota VAT musi być na fakturze w PLN. |
| Wymiana BTC na PLN na giełdzie (wypłata na konto bankowe) | Czynność zwolniona z VAT. Nie wykazujesz podatku należnego. |
| Pobranie prowizji transakcyjnej przez giełdę krypto | Import usług zwolnionych z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT). |
| Wymiana jednego tokena krypto na inny (np. ETH na USDT) | Czynność zwolniona z VAT. Brak opodatkowania. |
Zmieniliśmy podejście w biurze do tych raportów prowizyjnych. Zamiast ręcznie klepać każdą pojedynczą transakcję z pliku CSV z Binance, który ma czasem 15 tysięcy wierszy, agregujemy to do jednej pozycji na koniec miesiąca na podstawie raportu sumarycznego. Skarbówka podczas ostatnich dwóch kontroli na Woli nie zgłosiła do tego procederu żadnych uwag. Ważne jest, żeby papier się zgadzał i żeby podstawa zwolnienia była prawidłowo oznaczona w pliku JPK.
Kiedy robisz checkout na sklepie, bramka musi strzelić po webhooku do systemu fakturowego. Odbierasz payload z informacją o wpłacie, odpalasz skrypt, który ciągnie kurs NBP z wczoraj dla USD, kurs USD/BTC z giełdy z momentu transakcji, mnoży to przez siebie, wylicza podstawę i generuje PDF-a. Brzmi prosto, ale w praktyce sypie się to średnio raz w tygodniu przez timeouty na API NBP.
Zostawiam was z tym bałaganem. Jeśli wasz dział księgowości twierdzi, że rozliczanie krypto w e-commerce to bułka z masłem, to znaczy, że nigdy nie musieli tłumaczyć się przed urzędnikiem z różnic kursowych rzędu dwóch groszy na fakturze za tysiąc złotych. Zablokujcie sobie kalendarz na dwa dni i po prostu napiszcie ten parser kursów od nowa, twardo trzymając się wytycznych z interpretacji podatkowych. A teraz wracam do restartowania serwera.
FAQ – Płatności krypto a podatek VAT w firmie
- Czy zapłata kryptowalutą za towar jest opodatkowana VAT?
Tak, sam towar podlega opodatkowaniu stawką VAT właściwą dla danego asortymentu (np. 23%). Płatność kryptowalutą traktowana jest jedynie jako forma uregulowania należności, a sama wymiana krypto na fiat jest z VAT zwolniona. - W jakiej walucie należy wykazać podatek VAT na fakturze przy płatności Bitcoinem?
Zgodnie z polskimi przepisami, kwota podatku VAT na fakturze musi być bezwzględnie wykazana w polskich złotych (PLN), nawet jeśli cała transakcja została rozliczona w kryptowalucie. - Jakiego kursu użyć do przeliczenia wartości kryptowaluty na PLN do celów VAT?
Należy zastosować kurs wymiany krypto na walutę obcą (np. USD) z giełdy, a następnie przeliczyć tę walutę obcą na PLN według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. - Czy wymiana krypto na krypto (np. BTC na ETH) podlega VAT?
Nie. Transakcje wymiany jednej waluty wirtualnej na inną są w Polsce zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie orzecznictwa TSUE. - Czy muszę płacić VAT od prowizji pobieranej przez giełdę kryptowalut?
Prowizje giełdowe stanowią import usług finansowych. Wykazuje się je w deklaracji, ale są one zwolnione z opodatkowania VAT, więc nie generują podatku do zapłaty. - Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT przy zapłacie kryptowalutą?
Obowiązek powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru, wykonania usługi lub z chwilą otrzymania zapłaty na portfel kryptowalutowy (w zależności od tego, co nastąpi pierwsze).
Bibliografia:
1. Ministerstwo Finansów – https://www.gov.pl/web/finanse
2. Narodowy Bank Polski – https://nbp.pl
3. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – https://curia.europa.eu
4. Główny Urząd Statystyczny – https://stat.gov.pl
5. Krajowa Informacja Skarbowa – https://www.kis.gov.pl
Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡
Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.
