Oszustwa na kryptowaluty. Sześć scenariuszy, które powtarzają się najczęściej

Zaczyna się od reklamy w mediach społecznościowych. Znany dziennikarz albo sportowiec „zdradza” w rzekomym wywiadzie, jak zarobił na nowej platformie inwestycyjnej. Link prowadzi do strony wyglądającej jak artykuł dużego portalu informacyjnego. Formularz, telefon od „opiekuna konta”, pierwsza wpłata 250 euro. Po tygodniu wykres pokazuje zysk, więc wpłacasz więcej. Kiedy próbujesz wypłacić, okazuje się, że trzeba najpierw uiścić podatek, prowizję albo opłatę weryfikacyjną.

Pieniędzy nie ma i nigdy nie było na żadnym rynku. Wykres był animacją.

Oszustwa na kryptowalutach działają według kilku powtarzalnych schematów. Kiedy raz je poznasz, łatwiej rozpoznasz je w kolejnych wersjach. Więcej tekstów o bezpieczeństwie w sieci i finansach osobistych znajdziesz wśród poradników na Filesonic.pl. Tutaj bierzemy na warsztat najczęstsze scenariusze.

1. Fałszywa platforma z twarzą celebryty

Opisana wyżej. Reklamy wykorzystują wizerunki znanych osób bez ich wiedzy, coraz częściej w postaci wygenerowanych przez sztuczną inteligencję nagrań wideo, na których ktoś znany mówi rzeczy, których nigdy nie powiedział. Strony udają znane serwisy, łącznie z logo.

Rzetelna instytucja finansowa nie reklamuje się zmyślonym wywiadem. Jeśli gwiazda „ujawnia sekret”, to reklama jest oszustwem, niezależnie od tego, jak dobrze wygląda.

2. Pomoc w instalacji programu do zdalnego pulpitu

Opiekun konta dzwoni i proponuje, że pomoże ci założyć portfel albo zrobić pierwszą transakcję. Prosi o zainstalowanie programu do zdalnego pulpitu, takiego jak AnyDesk czy TeamViewer. Od tego momentu widzi twój ekran, a często może też sterować komputerem, w tym aplikacją bankową.

Nikt uczciwy nie potrzebuje zdalnego dostępu do twojego komputera, żeby sprzedać ci kryptowaluty. To jedna z najprostszych czerwonych flag w całym tym tekście.

3. Znajomość, która zmienia się w inwestycję

Wiadomość od nieznajomej osoby, niby pomyłkowa albo z aplikacji randkowej. Rozmowa trwa tygodniami, pojawia się zaufanie, czasem uczucie. W którymś momencie nowy znajomy wspomina, że dobrze zarabia na kryptowalutach, i pokazuje platformę, na której „wujek zna algorytm”. Na świecie ten schemat nazywa się pig butchering, czyli tuczenie świni przed ubojem, i chodzi w nim o wyciągnięcie jak największej kwoty przez długi czas.

Jeśli ktoś, kogo nigdy nie spotkałeś na żywo, zaczyna cię namawiać do inwestycji, przerwij rozmowę o pieniądzach. Niezależnie od tego, jak długo się znacie.

4. Opłata za wypłatę

To element niemal każdego oszustwa z listy. Na koncie widzisz zysk, ale żeby go wypłacić, trzeba najpierw zapłacić podatek, prowizję, opłatę za weryfikację albo „odblokowanie środków”. Po zapłaceniu pojawia się kolejna opłata.

Prawdziwa giełda potrąca prowizję z wypłacanej kwoty. Nie każe ci dopłacać z zewnątrz, żeby odzyskać własne pieniądze. Kto żąda przelewu przed wypłatą, ten nie zamierza niczego wypłacić.

5. Firma, która odzyska twoje pieniądze

Po stracie pieniędzy pojawia się kontakt od kancelarii albo firmy specjalizującej się w odzyskiwaniu środków z kryptowalut. Znają szczegóły twojej sprawy, obiecują skuteczność, proszą o opłatę wstępną. To często ci sami ludzie albo ktoś, kto kupił ich bazę danych. Oszuści celują tu w osoby już poszkodowane, bo wiedzą, że są zdesperowane i gotowe zapłacić jeszcze raz.

6. Fałszywe wsparcie i prośba o frazę odzyskiwania

Piszesz na forum albo w mediach społecznościowych o problemie z portfelem. Po chwili odzywa się „support”, podaje link do formularza „synchronizacji” i prosi o wpisanie frazy odzyskiwania. Kto ją wpisze, traci wszystko w ciągu minut. Żadne prawdziwe wsparcie techniczne nigdy o nią nie poprosi.

Jak sprawdzić, z kim masz do czynienia

Komisja Nadzoru Finansowego prowadzi listę ostrzeżeń publicznych, na której umieszcza podmioty, wobec których złożyła zawiadomienie do prokuratury. Brak podmiotu na liście nie oznacza, że jest wiarygodny, ale obecność na niej rozwiewa wątpliwości.

Od 1 lipca 2026 roku usługi kryptowalutowe w Unii Europejskiej mogą legalnie świadczyć tylko firmy z licencją zgodną z rozporządzeniem MiCA. Europejski urząd nadzoru ESMA publikuje rejestr takich podmiotów. Platformy, której nie ma w tym rejestrze, nie traktuj jako legalnej giełdy.

CERT Polska prowadzi z kolei listę ostrzeżeń przed niebezpiecznymi stronami. Podejrzaną stronę lub SMS możesz zgłosić przez formularz na stronie incydent.cert.pl albo wysyłając SMS na numer 8080.

Jeśli już przelałeś pieniądze

Przestań płacić, nawet jeśli oszust grozi utratą wszystkiego. Każda kolejna wpłata to kolejna strata. Zadzwoń do swojego banku i zgłoś sprawę jak najszybciej, a potem złóż zawiadomienie na policji. Zachowaj całą korespondencję, potwierdzenia przelewów i adresy stron. Jeśli zainstalowałeś program do zdalnego pulpitu, odinstaluj go i zmień hasła do bankowości oraz poczty z innego urządzenia.