Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wydał ostrzeżenie konsumenckie i postawił zarzuty amerykańskiej spółce iGenius LLC oraz jej polskim promotorom. Firma, oferująca szkolenia z zakresu inwestowania online, została oskarżona o prowadzenie systemu promocyjnego typu piramida. Sześciu polskich influencerów, którzy promowali platformę w mediach społecznościowych, również usłyszało zarzuty. Sprawa trafiła do organów ścigania, a przedsiębiorcom grozi kara finansowa do 10% obrotu.
- Czym jest iGenius i jak działa
- Dlaczego UOKiK uznał iGenius za potencjalną piramidę finansową
- Kim są promujący iGenius w Polsce
- Kreowanie iluzji bogactwa w mediach społecznościowych
- Jak działa system typu piramida
- Nie pierwszy taki przypadek
- Konsekwencje prawne dla iGenius i promotorów
- Jak rozpoznać system typu piramida i chronić się przed nim
- Faktyczne mechanizmy zarabiania promotorów iGenius
- Podsumowanie i zalecenia dla konsumentów
Czym jest iGenius i jak działa
Spółka iGenius LLC z siedzibą w Kaysville w Stanach Zjednoczonych prowadzi działalność za pośrednictwem platformy internetowej igeniusglobal.com. Oficjalnie oferuje ona pakiety materiałów edukacyjnych i szkoleń online z zakresu inwestowania w internecie. Jednorazowy koszt zakupu pakietów wynosi od około 100 do nawet 1500 dolarów.
Użytkownicy platformy otrzymują miesięczny dostęp do wybranych treści, jednak to, co budzi wątpliwości UOKiK, to powiązany z ofertą program partnerski. Konsumenci, którzy zdecydują się na zakup szkolenia, są informowani o możliwości dołączenia do tego programu, który ma przynosić im korzyści finansowe. Aby w nim uczestniczyć, muszą jednak opłacać comiesięczny abonament w wysokości od około 100 do 175 dolarów.
Program partnerski zakłada budowanie struktury przez rekrutację nowych użytkowników, którzy z kolei mają zachęcać kolejne osoby do dołączenia do systemu. Za każdą skuteczną rekomendację uczestnicy otrzymują wynagrodzenie. Taka konstrukcja modelu biznesowego może wskazywać na cechy systemu promocyjnego typu piramida, który jest zakazany przez prawo jako nieuczciwa praktyka rynkowa.
Dlaczego UOKiK uznał iGenius za potencjalną piramidę finansową
Prezes UOKiK, Tomasz Chróstny, w wydanym komunikacie stwierdził: “Wydałem ostrzeżenie konsumenckie dotyczące działalności spółki iGenius. Postawiłem jej zarzut założenia, prowadzenia i propagowania systemu promocyjnego typu piramida. Jest on prawnie zakazany jako nieuczciwa praktyka rynkowa.”
W ocenie urzędu, głównym celem działalności iGenius nie jest edukacja w zakresie inwestowania, ale pozyskiwanie nowych członków sieci. Aspekt edukacyjny może stanowić jedynie fasadę maskującą faktyczny cel, jakim jest generowanie zysków przez rekrutację nowych uczestników.
UOKiK wyjaśnia, że w systemach typu piramida dochody uczestników wynikają głównie z rekrutowania kolejnych członków, a nie z realnej sprzedaży produktów lub usług. Takie systemy potrzebują ciągłego dopływu nowych członków i ich wpłat. Z biegiem czasu utrzymanie struktury staje się niemożliwe, co prowadzi do upadku systemu i strat finansowych dla większości uczestników.
Prezes UOKiK zawiadomił organy ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa i skorzystał z wyjątkowego narzędzia chroniącego potencjalnych poszkodowanych – ostrzeżenia konsumenckiego. Zgodnie z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów, prezes UOKiK ma możliwość wydania takiego ostrzeżenia, gdy istnieje szczególnie uzasadnione podejrzenie, że przedsiębiorca stosuje nielegalną praktykę, która może narazić szeroki krąg konsumentów na znaczne straty lub niekorzystne skutki finansowe.
Kim są promujący iGenius w Polsce
W Polsce ofertę igeniusglobal.com szczególnie propagują osoby tworzące nieformalną grupę pod nazwą “Gamechangers Polska”. Otrzymują one prowizję za skuteczną sprzedaż pakietów iGenius, w tym budowanie i utrzymanie organizacji aktywnych użytkowników platformy. Najczęściej wykorzystują do tego osobiste profile w mediach społecznościowych, ale też organizują stacjonarne spotkania dla członków grupy.
Prezes UOKiK postawił zarzuty propagowania programu partnerskiego iGenius sześciu przedsiębiorcom – liderom grupy Gamechangers:
- Adam Biernat
- Filip Gaworski
- Cezary Lewicki
- Wioletta Białek
- Adrianna Rudnicka
- Dominika Janosze
Jeśli zarzuty się potwierdzą, kara dla promotorów iGenius może wynieść do 10 procent ich obrotów.
Kreowanie iluzji bogactwa w mediach społecznościowych
Przekazy marketingowe promotorów iGenius podkreślają, że dzięki platformie każdy może osiągnąć sukces finansowy, zostać milionerem i zmienić swoje życie na lepsze. Wzmacniają tę ideę relacjami z zagranicznych podróży i epatowaniem dobrami luksusowymi.
W ostatnich miesiącach na polskim Instagramie pojawiło się wiele profili prezentujących luksusowy styl życia. Influencerzy promujący iGenius chwalili się egzotycznymi podróżami, drogimi samochodami i pozornie niezależnym życiem finansowym. Jak się jednak okazuje, wiele z tych elementów było jedynie iluzją stworzoną na potrzeby promocji.
Media donoszą, że część prezentowanego majątku była wynajmowana, niektóre samochody były uszkodzone, a wakacje organizowano w grupach, aby zminimalizować koszty. Całość miała służyć jako zachęta do dołączenia do iGenius – platformy, która oficjalnie sprzedaje szkolenia, ale według UOKiK działa na zasadach marketingu wielopoziomowego (MLM) z elementami charakterystycznymi dla piramidy finansowej.
To przede wszystkim działania marketingowe i udział w programie partnerskim iGenius, a nie działalność na rynkach finansowych czy kryptoaktywów, zapewnia promotorom korzyści finansowe – wskazuje UOKiK.
Jak działa system typu piramida
W systemach typu piramida uczestnicy zarabiają głównie na pozyskiwaniu nowych członków, a nie na sprzedaży realnych produktów czy usług. Schemat działania jest prosty: nowi uczestnicy wpłacają pieniądze, które trafiają do osób znajdujących się wyżej w strukturze. Aby zarobić, muszą z kolei zwerbować własnych nowych członków.
System taki przypomina piramidę – na szczycie znajduje się niewielka liczba osób, które czerpią największe korzyści, podczas gdy podstawę stanowi duża liczba uczestników, którzy w większości tracą zainwestowane środki.
Piramidy finansowe mają kilka charakterystycznych cech:
- Obiecują wysokie i szybkie zyski przy minimalnym wysiłku
- Nagradzają przede wszystkim za wprowadzanie nowych członków
- Często maskują swój prawdziwy charakter, oferując pozorne produkty lub usługi
- Twórcy i promotorzy często epatują luksusem i bogactwem
- Wykorzystują techniki manipulacji i presji, aby skłonić do szybkiej decyzji
Systemy te działają tak długo, jak długo napływają nowi członkowie i ich pieniądze. Kiedy napływ nowych uczestników się kończy, system upada, a większość osób traci swoje inwestycje.
Nie pierwszy taki przypadek
UOKiK przypomina, że w 2022 roku Prezes UOKiK wydał ostrzeżenie konsumenckie wobec IM Academy – spółki, która również propagowała program partnerski mogący stanowić system promocyjny typu piramida.
Część tego rodzaju przedsięwzięć może mieć również charakter tzw. piramidy finansowej, czyli przestępstwa oszustwa. Urząd monitoruje rynek pod kątem podobnych schematów, szczególnie tych działających w przestrzeni online, które mogą naruszać przepisy konsumenckie.
W przypadku podejrzenia, że dana inicjatywa może być piramidą finansową, UOKiK zachęca do zgłaszania sprawy policji lub prokuraturze.
Konsekwencje prawne dla iGenius i promotorów
Za założenie, prowadzenie lub propagowanie systemów promocyjnych typu piramida, przedsiębiorcy grozi kara do 10 procent obrotu. Dotyczy to zarówno samej spółki iGenius LLC, jak i osób promujących jej działalność w Polsce.
UOKiK złożył już zawiadomienie do organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa. Jak podkreśla urząd, część tego rodzaju przedsięwzięć może mieć charakter piramidy finansowej, co stanowi przestępstwo oszustwa.
Warto zaznaczyć, że postawienie zarzutów nie oznacza automatycznie uznania winy. Przedsiębiorcy będą mieli możliwość przedstawienia swojego stanowiska i dowodów w toku postępowania.
Jak rozpoznać system typu piramida i chronić się przed nim
UOKiK zaleca konsumentom szczególną ostrożność wobec ofert obiecujących szybkie i wysokie zyski, zwłaszcza jeśli są one powiązane z koniecznością rekrutowania nowych członków.
Oto kilka wskazówek, jak rozpoznać potencjalny system typu piramida:
- Sprawdź model biznesowy – jeśli zarobki zależą głównie od wprowadzania nowych osób, a nie od sprzedaży produktów lub usług, może to być piramida
- Analizuj obietnice – bądź sceptyczny wobec gwarancji wysokich i szybkich zysków
- Weryfikuj produkty – jeśli produkty lub usługi wydają się być tylko dodatkiem, a główny nacisk kładziony jest na rekrutację, powinieneś być czujny
- Nie ulegaj presji – systemy typu piramida często wywierają presję na szybką decyzję, ograniczają dostępność oferty lub sugerują, że jest to wyjątkowa szansa
- Sprawdzaj opinie i ostrzeżenia – szukaj informacji o firmie w internecie, sprawdź, czy nie wydano wobec niej ostrzeżeń konsumenckich
W przypadku wątpliwości co do legalności działania firmy, warto skontaktować się z UOKiK lub rzecznikiem konsumentów.
Faktyczne mechanizmy zarabiania promotorów iGenius
Z informacji zgromadzonych przez UOKiK wynika, że promotorzy iGenius przekonują na platformach społecznościowych, że dzięki platformie każdy może osiągnąć sukces finansowy. Jednak w rzeczywistości ich dochody pochodzą głównie z prowizji za rekrutację nowych członków, a nie z inwestowania na rynkach finansowych czy kryptowalutowych.
Przekazy marketingowe promujące iGenius koncentrują się na pokazywaniu luksusu – drogich samochodów, egzotycznych wakacji, luksusowych nieruchomości. Jednocześnie sugerują, że taki styl życia jest dostępny dla każdego, kto dołączy do platformy.
Media donoszą jednak, że wiele z tych luksusowych elementów stylu życia to tylko pozory. Niektóre osoby promujące iGenius wynajmują nieruchomości w grupie, aby obniżyć koszty, prezentują samochody, które są uszkodzone lub wynajęte tylko na potrzeby zdjęć, a podróże organizują wspólnie, by zminimalizować wydatki.
Wszystko to ma na celu stworzenie iluzji sukcesu, która ma przyciągnąć nowych uczestników, gotowych zainwestować swoje pieniądze w pakiety szkoleniowe i comiesięczny abonament.
Podsumowanie i zalecenia dla konsumentów
UOKiK wyraźnie ostrzega przed działalnością spółki iGenius LLC i jej promotorów w Polsce. Istnieje poważne podejrzenie, że firma prowadzi system promocyjny typu piramida, który może narazić konsumentów na znaczne straty finansowe.
Jeśli rozważasz zakup pakietów szkoleniowych oferowanych przez iGenius lub podobne platformy, zachowaj szczególną ostrożność. Pamiętaj o podstawowej zasadzie: jeśli coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe, prawdopodobnie takie właśnie jest.
Nie daj się zwieść obietnicom szybkiego bogactwa i luksusowego stylu życia prezentowanego w mediach społecznościowych. Zanim zainwestujesz swoje pieniądze, dokładnie sprawdź firmę, jej model biznesowy i opinie na jej temat.
W przypadku podejrzenia, że padłeś ofiarą systemu typu piramida lub innej nieuczciwej praktyki rynkowej, zgłoś sprawę do UOKiK, rzecznika konsumentów lub organów ścigania. Pamiętaj, że ochrona konsumentów to jeden z priorytetów działania UOKiK, a urząd podejmuje aktywne działania, aby chronić ich interesy.
