Rezerwy państwowe w Bitcoinach – czy państwa zaczną masowo kupować BTC?

Państwa nie zaczną masowo i z dnia na dzień kupować Bitcoina do swoich rezerw walutowych w najbliższych miesiącach, ponieważ wciąż obawiają się jego wysokiej zmienności cenowej oraz braku spójnych regulacji międzynarodowych. Widzimy jednak wyraźny trend powolnej, cichej akumulacji BTC przez pojedyncze rządy, które traktują tę kryptowalutę jako asymetryczne zabezpieczenie przed inflacją i upadkiem dominacji amerykańskiego dolara.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że mechanizmy rezerw państwowych to zabetonowane struktury. Banki centralne nienawidzą ryzyka. A Bitcoin to ryzyko w najczystszej postaci. Z drugiej strony polityka druku pustego pieniądza doprowadziła waluty fiducjarne do krawędzi. Rządy szukają wyjścia ewakuacyjnego. To brutalny fakt.

Dlaczego rządy w ogóle rozważają rezerwy państwowe w Bitcoinach?

Kiedy spojrzymy na bilanse największych banków centralnych, widać tam głównie obligacje skarbowe, złoto oraz waluty obce. Problem polega na tym, że obligacje tracą na wartości w środowisku wysokiej inflacji, a waluty obce są zależne od decyzji politycznych innych państw. Bitcoin oferuje suwerenność. Nikt nie może go dodrukować. Nikt nie może go skonfiskować, o ile przechowuje się go na odpowiednio zabezpieczonych portfelach sprzętowych. Z tego powodu coraz więcej polityków pyta swoich doradców finansowych o możliwość włączenia cyfrowych aktywów do narodowego skarbca.

Więc dlaczego to takie trudne? Bo wymaga całkowitego zburzenia dotychczasowych schematów myślenia o pieniądzu. Urzędnicy państwowi przywykli do kontrolowania podaży. Bitcoin odbiera im tę władzę. Daje jednak coś w zamian. Zabezpieczenie przed błędami sąsiadów. Jeśli strefa euro popełni błąd w polityce monetarnej, państwo posiadające dywersyfikację w BTC ma bufor bezpieczeństwa. To czysta matematyka.

Zastanawiacie się zresztą, dlaczego Salwador zaryzykował jako pierwszy? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek, przeglądając ich najnowsze transfery na blockchainie. Oni po prostu nie mieli nic do stracenia. Ich gospodarka była całkowicie oparta na dolarze. Przyjęcie Bitcoina jako prawnego środka płatniczego i rozpoczęcie jego skupu było próbą odzyskania niezależności. I ten eksperyment powoli przynosi efekty, choć początkowo rynek spisał ich na straty.

Jakie konkretnie powody pchają państwa w stronę kryptowalut?

• Ochrona przed sankcjami i cenzurą finansową. Kiedy Stany Zjednoczone odcięły Rosję od systemu SWIFT, zapaliła się czerwona lampka w stolicach wielu państw. Rządy zrozumiały, że ich rezerwy w dolarach mogą zostać zamrożone jednym podpisem w Waszyngtonie. Bitcoin, jako sieć zdecentralizowana, nie pyta o paszport ani o poglądy polityczne przy autoryzacji transakcji.
• Zabezpieczenie przed utratą siły nabywczej pieniądza. Cyfrowe złoto ma twardy limit podaży wynoszący 21 milionów sztuk.
• Teoria gier i przewaga pierwszego gracza. W ekonomii istnieje zasada, która mówi, że ten, kto pierwszy zajmie pozycję na nowym, rosnącym rynku, zgarnia największą premię. Państwa, które zaczną kupować BTC przy obecnych wycenach, mogą w przyszłości dyktować warunki tym, którzy obudzą się za dziesięć lat.
• Asymetria stóp zwrotu. Nawet przeznaczenie zaledwie jednego procenta państwowych rezerw na kryptowaluty może wygenerować zyski pokrywające straty z całego portfela obligacji skarbowych w okresie dekady.

Które kraje już teraz trzymają Bitcoiny na rządowych portfelach?

Rynek często żyje plotkami o tym, że jakieś państwo potajemnie skupuje kryptowaluty. Fakty są jednak znacznie bardziej prozaiczne. Większość państw, które obecnie posiadają ogromne ilości BTC, wcale ich nie kupiła na wolnym rynku. Skonfiskowały je przestępcom. To diametralnie zmienia postać rzeczy. Posiadanie Bitcoina z konfiskaty nie oznacza wiary w jego przyszłość. Oznacza po prostu skuteczne działanie organów ścigania.

Mimo to, same liczby robią wrażenie. Spójrzmy na twarde dane obrazujące, kto aktualnie dysponuje największymi portfelami w skali globalnej.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Powyższa tabela pokazuje coś bardzo interesującego. Mocarstwa gromadzą Bitcoina przypadkiem. Kraje rozwijające się robią to celowo. Bhutan od lat po cichu wykorzystuje nadwyżki energii wodnej do kopania Bitcoina. Wyszło to na jaw zupełnie niedawno dzięki analizie danych z blockchaina. To pokazuje, że rządy potrafią działać w tajemnicy, jeśli widzą w tym interes narodowy.

Czy konfiskaty przekształcą się w świadomą strategię inwestycyjną?

To jest najważniejsze pytanie tego dziesięciolecia. Rząd USA do tej pory traktował skonfiskowane Bitcoiny jak zwykły towar. Organizował aukcje i sprzedawał je za dolary. Polityka ta spotyka się jednak z coraz większą krytyką. Po co sprzedawać najtwardsze aktywo na świecie za walutę, którą sami drukujecie w nieskończoność?

Politycy w Waszyngtonie zaczynają to rozumieć. Pojawiają się projekty ustaw, które mają zablokować sprzedaż państwowych Bitcoinów i utworzyć z nich strategiczną rezerwę narodową. Jeśli ta narracja wygra, uruchomi to lawinę. Chiny nie pozwolą, by Ameryka zdominowała rynek cyfrowego złota. Europa, jak zwykle, obudzi się spóźniona, powołując najpierw piętnaście komisji do zbadania wpływu blockchaina na środowisko.

Jakie przeszkody blokują banki centralne przed zakupem cyfrowego złota?

Wielu entuzjastów technologii uważa, że państwa nie kupują BTC z powodu ignorancji. To bzdura. Pracują tam świetni analitycy, którzy doskonale rozumieją mechanikę kryptowalut. Blokują ich twarde procedury, wymogi prawne i strach przed odpowiedzialnością karną za ewentualną utratę środków. Zmiana tych przepisów to proces na lata.

Zamiast rzucać ogólnikami, przyjrzyjmy się konkretom. Pamiętam, jak dwa lata temu analizowaliśmy z zespołem strukturę portfeli zimnych dla pewnego funduszu inwestycyjnego zlokalizowanego w Warszawie na Woli. Skrypt zawiesił się na generowaniu kluczy wielopodpisowych (multi-sig), więc musieliśmy ręcznie zatwierdzać transakcje testowe i naprawiać konfigurację węzła przed samym poniedziałkowym otwarciem giełdy. Kosztowało nas to mnóstwo nerwów. To uzmysłowiło mi jedno. Skoro komercyjny, zwinny fundusz ma z tym taki techniczny problem u podstaw, wyobraźcie sobie sztywnych urzędników banku centralnego próbujących zabezpieczyć miliardy w cyfrowym aktywie. Kto trzyma klucz prywatny? Prezes? Minister finansów? Co w przypadku zmiany władzy? Procedury przekazywania władzy nad portfelem kryptowalutowym na szczeblu państwowym po prostu jeszcze nie istnieją.

Kolejna sprawa to księgowość. Jak ująć w bilansie państwa aktywo, którego cena potrafi spaść o połowę w ciągu kwartału? Standardy rachunkowości instytucjonalnej traktują kryptowaluty jako wartości niematerialne i prawne. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości zniszczyłyby oficjalne wyniki finansowe każdego banku centralnego po pierwszej większej korekcie na rynku. Prezes takiego banku musiałby tłumaczyć się przed parlamentem z wirtualnych strat.

Czy zmienność cenowa dyskwalifikuje BTC jako rezerwę?

Tak. I nie.

W krótkim terminie zmienność jest koszmarem dla każdego skarbnika państwowego. Rezerwy walutowe służą między innymi do interwencji na rynku Forex w celu ratowania własnej waluty. Jeśli w dniu krachu gospodarczego cena Bitcoina również zanurkuje, taka rezerwa staje się bezużyteczna. Nikt nie zapłaci za importowane leki i ropę aktywem, które akurat tego dnia krwawi na wykresach.

Ale spójrzmy na to z perspektywy dekady. Zmienność Bitcoina w długim terminie ma kierunek wzrostowy. Złoto jest stabilne, ale jego siła nabywcza rośnie w tempie żółwia. Bitcoin to dziki koń. Trudno na nim utrzymać równowagę, ale dowiezie cię do celu znacznie szybciej. Państwa o wysokiej kulturze planowania długoterminowego mogą przełknąć krótkoterminowe wahania cen dla osiągnięcia strategicznej przewagi w przyszłości. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych z zachowania instytucji w czasie bessy, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższe lata. Musimy poczekać na pierwszy bank centralny, który kupi na górce i przetrwa spadki bez wyprzedaży w panice.

Jak technicznie państwo może kupić i przechowywać kryptowaluty?

Państwo nie zakłada konta na popularnej giełdzie krypto i nie klika przycisku “Kup”. Proces ten przypomina bardziej operację wojskową niż zakupy online. Wymaga infrastruktury pozagiełdowej (OTC – Over The Counter), aby nie wywołać paniki na rynkach publicznych i nie wywindować ceny własnymi zleceniami.

Po zakupie następuje etap przechowywania (custody). I tu zaczynają się prawdziwe schody. Państwa nie mogą ufać firmom trzecim. Upadek giełdy FTX pokazał, że pozostawienie środków u zewnętrznego powiernika to proszenie się o kłopoty. Rządy muszą budować własne skarbce cyfrowe. Oznacza to tworzenie bunkrów z serwerami odciętymi od internetu, wdrażanie procedur rozproszonego podpisu kryptograficznego i zatrudnianie specjalistów od cyberbezpieczeństwa, których lojalność trzeba sprawdzać bardziej rygorystycznie niż agentów wywiadu.

Salwador rozwiązał to po swojemu. Wybudowali fizyczny skarbiec. Zabezpieczyli go wojskiem. Ale to mały kraj. Wyobraźcie sobie logistykę przechowywania biliona dolarów w BTC przez kraj wielkości Niemiec. Błąd w jednym wierszu kodu lub zdrajca w szeregach administracji mógłby doprowadzić do wyparowania majątku narodowego w ułamku sekundy. Nikt tego nie cofnie. Blockchain nie ma infolinii, na którą można zadzwonić z prośbą o anulowanie przelewu.

Co to znaczy dla rynku, gdy państwo ogłasza zakupy?

Rynek reaguje euforią. Kiedy w przestrzeni publicznej pojawia się informacja, że instytucja rządowa akumuluje BTC, inwestorzy detaliczni rzucają się do zakupów. Widzą w tym ostateczne potwierdzenie wartości aktywa. Problem polega na tym, że państwa zazwyczaj kupują w tajemnicy, a informują o tym dopiero po fakcie.

Jeśli duże mocarstwo ogłosi program cyklicznych zakupów Bitcoina, wywoła to szok podażowy. Na giełdach po prostu zabraknie monet. Górnicy produkują określoną ilość BTC dziennie. Jeśli popyt ze strony jednego rządu pochłonie całą tę produkcję, cena będzie musiała rosnąć do poziomów, przy których długoterminowi posiadacze (tzw. hodlerzy) zdecydują się na sprzedaż.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Geopolityczna teoria gier – kto wygra wyścig o cyfrowe zasoby?

Obecny system finansowy opiera się na dolarze. Amerykanie eksportują swoją inflację na resztę świata. Inne państwa muszą kupować dolary, aby handlować ropą. Ten system zaczyna jednak pękać. Kraje BRICS głośno mówią o de-dolaryzacji handlu międzynarodowego. Próbują stworzyć własną walutę opartą na złocie. Ale to trudne, bo nikt w tej grupie nie ufa sobie nawzajem. Chiny nie ufają Indiom. Indie nie ufają Chinom.

Tutaj wchodzi Bitcoin. Neutralny grunt. Waluta bez państwa. Nikt jej nie kontroluje.

Jeśli mniejsze państwa, pozbawione własnych zasobów naturalnych, zaczną masowo kupować BTC, zmienią układ sił na świecie. Bogactwo w erze cyfrowej nie będzie mierzone wielkością terytorium ani ilością czołgów. Będzie mierzone ilością posiadanych jednostek kryptograficznych w narodowym skarbcu. Państwa, które to zignorują, zostaną z bezwartościowymi papierami wartościowymi z minionej epoki. To brzmi radykalnie. Wiem o tym. Ale technologia nie bierze jeńców.

Zmieniliśmy te zasady na robocie lata temu w IT. Kiedy chmura obliczeniowa wchodziła na rynek, stare korporacje upierały się przy własnych serwerowniach w piwnicach. Dzisiaj te korporacje nie istnieją albo płacą gigantyczne abonamenty tym, którzy zbudowali chmurę. Państwa popełnią ten sam błąd z pieniądzem. Będą bronić starego systemu do ostatniej kropli krwi, aż w końcu skapitulują i kupią Bitcoina po cenie, na którą zasłużyły swoim opóźnieniem.

Wpływ regulacji na państwową adopcję – czy prawo nadąża za rynkiem?

Prawo to zawsze hamulcowy postępu. Ustawa o krypto w Europie (MiCA) uregulowała rynek dla firm i użytkowników detalicznych. Ale nie mówi absolutnie nic o tym, jak państwo ma zarządzać kryptowalutami na własnym bilansie. W Stanach Zjednoczonych sytuacja jest jeszcze gorsza. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) prowadzi wojnę podjazdową z branżą, karząc firmy za rzekome łamanie przepisów z lat trzydziestych ubiegłego wieku.

Żeby państwa zaczęły masowo kupować BTC, potrzebują ram prawnych. Muszą wiedzieć, że ich sąsiedzi uznają te rezerwy za legalne. Bez międzynarodowych porozumień i standardów audytu, Bitcoin pozostanie w szarej strefie finansów publicznych. Będzie kupowany po cichu, przez spółki celowe, a nie oficjalnie przez ministerstwa finansów.

Czy grozi nam zakaz używania Bitcoina przez obywateli w odpowiedzi na państwowe zakupy?

To mroczny scenariusz. Złoto zostało zdelegalizowane dla obywateli USA w 1933 roku na mocy rozporządzenia wykonawczego 6102. Rząd zmusił ludzi do oddania kruszcu po zaniżonej cenie, aby samemu zasilić swoje rezerwy. Czy historia może się powtórzyć z Bitcoinem?

Teoretycznie państwo może zakazać posiadania kryptowalut. Praktycznie egzekucja takiego prawa jest niemożliwa. Klucz prywatny to tylko ciąg słów. Możesz go zapamiętać. Jak skonfiskujesz coś, co istnieje tylko w głowie obywatela? Można zakazać giełd. Można zamknąć drogi wymiany krypto na waluty tradycyjne. Ale samej sieci nie da się wyłączyć. Rządy zdają sobie z tego sprawę. Dlatego zamiast walczyć z siecią, najmądrzejsze z nich spróbują ją wchłonąć i zdominować poprzez akumulację kapitału.

Zamiast rzucać tezy z powietrza, spójrzmy na Chiny. Wprowadzili całkowity zakaz handlu i wydobycia. Co się stało? Górnicy przenieśli się do USA i Kazachstanu. A chiński rząd i tak posiada ogromne ilości BTC z konfiskat i prawdopodobnie wciąż czerpie z tego korzyści na rynkach zagranicznych przez pośredników. Zakazy działają tylko na najbiedniejszych i najmniej świadomych obywateli. Kapitał zawsze znajdzie ujście.

Co powinieneś zrobić, widząc ten powolny trend?

Większość ludzi patrzy na wykresy i myśli o szybkich zyskach. Instytucje patrzą na cykle dekadowe. Państwa patrzą na stulecia. Jeśli rządy zaczynają choćby dyskutować o włączeniu Bitcoina do rezerw, oznacza to, że legitymizują to aktywo w oczach całego świata tradycyjnych finansów.

Nie czekaj na oficjalne ogłoszenie w telewizji, że bank centralny twojego kraju kupił BTC. Kiedy taka informacja trafi na paski informacyjne, cena będzie już dawno po potężnych wzrostach wycenionych przez rynek hurtowy. Instytucje kupują na spadkach, kiedy na ulicy leje się krew, a detaliści panikują i wyprzedają swoje portfele ze stratą. Taka jest brutalna prawda o rynkach finansowych.

Przestań wierzyć, że papierowy pieniądz utrzyma swoją siłę nabywczą w nadchodzących latach. Matematyka długu publicznego jest nieubłagana. Zrób własny audyt. Zabezpiecz swoje środki. Zrozum technologię portfeli zimnych, zanim zmuszą cię do tego okoliczności rynkowe. Gra się już rozpoczęła. Pytanie brzmi: czy siedzisz przy stole, czy jesteś w menu?

FAQ – Często zadawane pytania o rezerwy państwowe w BTC

• Czy jakiś bank centralny oficjalnie kupił Bitcoina na wolnym rynku?
  Nie. Obecnie żaden główny bank centralny (jak Fed czy EBC) nie dokonał oficjalnego, jawnego zakupu BTC na giełdzie rynkowej. Wyjątkiem są działania rządu Salwadoru, który traktuje BTC jako prawny środek płatniczy i regularnie go dokupuje, ale to decyzja administracji rządowej, a nie klasycznego, niezależnego banku centralnego.
• Co robią Stany Zjednoczone ze skonfiskowanymi Bitcoinami?
  Historycznie USA sprzedawały skonfiskowane BTC na publicznych aukcjach (np. monety z Silk Road). Ostatnio jednak coraz częściej wstrzymują się z masową sprzedażą, a wśród polityków pojawiają się projekty ustaw zakazujących zbywania tych aktywów i utworzenia z nich strategicznej rezerwy narodowej.
• Dlaczego państwa po prostu nie stworzą własnej kryptowaluty (CBDC) zamiast kupować BTC?
  Państwa tworzą CBDC (Central Bank Digital Currency), ale to nie jest konkurencja dla Bitcoina. CBDC to cyfrowy pieniądz fiducjarny, który można w nieskończoność dodrukowywać i w pełni kontrolować. Bitcoin to z założenia zdecentralizowane, ograniczone w podaży cyfrowe złoto. Służą zupełnie innym celom ekonomicznym.
• Jak rządy przechowują swoje kryptowaluty?
  Wykorzystują wysoce zabezpieczone rozwiązania typu cold storage z mechanizmami multi-sig (wielu podpisów). Oznacza to rozdzielenie kluczy prywatnych na wielu urzędników i urządzenia odcięte całkowicie od dostępu do sieci internetowej, często zlokalizowane w silnie strzeżonych bunkrach wojskowych.
• Czy masowe zakupy państwowe ustabilizowałyby cenę Bitcoina?
  W dłuższym terminie tak. Wejście graczy o ogromnym kapitale, którzy kupują po to, by trzymać aktywo przez dziesięciolecia (tzw. diamond hands), drastycznie zmniejszyłoby ilość BTC dostępnych w wolnym obrocie. Mniejsza podaż przy stałym popycie z czasem łagodzi gwałtowne wahania kursu.
• Czy państwo może mi zabrać Bitcoiny, jeśli uzna je za rezerwę strategiczną?
  Technicznie, jeśli trzymasz swoje środki na własnym portfelu sprzętowym i nikomu nie udostępniasz frazy odzyskującej (seed), państwo nie ma możliwości kryptograficznego przejęcia twoich środków. Może jednak wprowadzić drastyczne prawo penalizujące ich posiadanie lub zablokować możliwość ich legalnej wymiany na walutę lokalną.

Bibliografia:

1. Narodowy Bank Polski – https://nbp.pl

2. Ministerstwo Finansów – https://www.gov.pl/web/finanse

3. Komisja Nadzoru Finansowego – https://www.knf.gov.pl

4. Główny Urząd Statystyczny – https://stat.gov.pl

5. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl