Co to jest Wrapped Bitcoin i po co owija się Bitcoina na Ethereum?

Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡

Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.

Kup krypto z 0% prowizji

Wrapped Bitcoin (WBTC) to token w sieci Ethereum w standardzie ERC-20, który jest ściśle powiązany wartością z prawdziwym Bitcoinem w stosunku jeden do jednego. Owijamy Bitcoina na Ethereum po to, żeby uzyskać dostęp do zdescentralizowanych finansów (DeFi), pożyczek i smart kontraktów, których natywny i dość prymitywny blockchain Bitcoina po prostu nie potrafi obsłużyć. To czysta matematyka i pragmatyzm. Zwykły BTC leży na portfelu i nic nie robi. Zapakowany w token pracujący na innej sieci zaczyna generować zyski.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że przez lata społeczność krypto tkwiła w martwym punkcie. Z jednej strony mieliśmy Bitcoina. Potężnego, bezpiecznego, z ogromną kapitalizacją. Z drugiej strony rosło Ethereum ze swoimi aplikacjami dApps i giełdami DEX, gdzie kapitał krążył i zarabiał na odsetkach z minuty na minutę. Problem polegał na tym, że te dwa światy ze sobą nie gadały. Nie dało się wziąć natywnego Bitcoina i wrzucić go na Uniswapa, żeby dostarczać płynność. Trzeba było stworzyć pomost. I tym pomostem jest właśnie proces tokenizacji, czyli owijania.

Kiedy wysyłasz swoje BTC do specjalnego skarbca (custodiana), ten zamyka je na kłódkę w sieci Bitcoin, a w zamian, na sieci Ethereum, drukuje dla ciebie dokładną równowartość w tokenach WBTC. Masz ten sam kapitał. Jesteś narażony na te same wahania kursu. Ale nagle dostajesz do ręki narzędzie, które pasuje do każdego smart kontraktu w ekosystemie ERC-20.

Dlaczego w ogóle musimy przenosić Bitcoina na inne blockchainy?

Bitcoin ma jedną funkcję. Przesyłanie wartości z punktu A do punktu B bez pośredników. Robi to świetnie, ale jego język skryptowy jest celowo okrojony. Twórcy zrobili to dla bezpieczeństwa, żeby nikt nie napisał złośliwego kodu, który zawiesi całą sieć. Ethereum z kolei to wielki, globalny komputer. Możesz na nim zaprogramować wszystko. Od gier po skomplikowane algorytmy pożyczkowe. Brakowało tam jednak twardego pieniądza o dużej płynności.

Wrzucenie Bitcoina na Ethereum rozwiązuje problem braku kapitału w DeFi. Wyobraź sobie, że masz w garażu sztabki złota. Są cenne, ale nie pójdziesz z nimi do warzywniaka i nie włożysz ich na lokatę w banku bez wcześniejszej wymiany na gotówkę. WBTC to taki papierowy certyfikat depozytowy na twoje złoto, który każdy w wirtualnym mieście akceptuje. A co najważniejsze, w każdej chwili możesz ten certyfikat zanieść z powrotem do skarbca i odebrać swoje prawdziwe sztabki. Mechanizm ten nazywamy mintowaniem (tworzeniem) i paleniem (burningiem) tokenów.

Decyzja o przeniesieniu kapitału to po prostu chęć zarobku. Siedząc na czystym BTC, liczysz tylko na wzrost jego ceny na giełdzie. Mając WBTC, możesz zdeponować go w protokole Aave, wziąć pod jego zastaw pożyczkę w stablecoinach, a za te stablecoiny kupić kolejne aktywa. Zwiększasz swoją ekspozycję na rynek. Oczywiście to niesie za sobą ryzyko likwidacji, ale o tym później.

Jak dokładnie działa mechanizm Wrapped Bitcoin (WBTC)?

Proces nie jest w pełni zdescentralizowany, co często wywołuje wściekłość u purystów kryptowalutowych. Za WBTC stoi konsorcjum firm. Głównym graczem jest BitGo, firma pełniąca rolę powiernika (custodian). To oni trzymają klucze prywatne do portfeli, na których leżą prawdziwe Bitcoiny. Jeśli chcesz stworzyć WBTC z poziomu instytucjonalnego, musisz przejść przez weryfikację u tzw. Merchantów.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Zasada działania opiera się na prostym bilansie księgowym:

• Użytkownik wysyła żądanie do Merchanta (np. giełdy lub platformy DeFi), że chce zamienić 10 BTC na 10 WBTC. Merchant przeprowadza procedury AML/KYC, potwierdza tożsamość i przekazuje prawdziwe Bitcoiny do skarbca BitGo. BitGo zabezpiecza je na zimnych portfelach (cold storage) z dala od dostępu do internetu.
• Kiedy BitGo potwierdzi odbiór środków na natywnym blockchainie, wywołuje funkcję w smart kontrakcie na Ethereum. Smart kontrakt generuje dokładnie 10 nowych tokenów WBTC i wysyła je na adres Merchanta, a ten przekazuje je użytkownikowi.
• Odwrotny proces, czyli palenie (burning), polega na odesłaniu WBTC do smart kontraktu. Kontrakt niszczy tokeny w sieci Ethereum, a BitGo dostaje sygnał, żeby odblokować prawdziwe BTC i wysłać je z powrotem na adres użytkownika. Czysta wymiana.
• Wszystko można zweryfikować na blockchainie. Wystarczy wejść na stronę projektu i porównać ilość wyemitowanych WBTC w sieci Ethereum z ilością BTC leżących na publicznie znanych adresach BitGo. Sumy muszą się zgadzać co do ułamka satoshi.

To działa. Ale wymaga zaufania.

Kto przechowuje prawdziwe BTC podczas procesu owijania?

I tu pojawia się zgrzyt. Krypto miało być pozbawione pośredników. Tymczasem w przypadku WBTC musimy ufać firmie BitGo. To oni są strażnikami skarbca. Mają procedury, ubezpieczenia, audyty i systemy multi-sig (wielopodpisowe), ale nadal jest to pojedynczy punkt awarii (Single Point of Failure). Jeśli rząd zapuka do drzwi BitGo i każe im zamrozić aktywa, mogą to zrobić. Jeśli ktoś fizycznie włamie się i ukradnie klucze, system upadnie. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych za wczoraj, żeby stwierdzić, jak duże jest realne ryzyko ataku na ich infrastrukturę, bo do tej pory system działa bez zarzutu.

(Zastanawiacie się zresztą, dlaczego nikt nie wymyślił lepszego, w pełni zdecentralizowanego sposobu? Wymyślili. Był taki projekt jak renBTC, gdzie sieć węzłów trzymała klucze. Skończyło się to potężnym fiaskiem, gdy główny zespół deweloperski powiązany z upadłą giełdą FTX stracił finansowanie, a system musiał zostać wygaszony). W biznesie często wygrywa po prostu to, co jest wystarczająco dobre i ma mocne plecy finansowe.

Czy proces mintingu WBTC jest bezpieczny dla inwestora?

Z perspektywy kodu na Ethereum, smart kontrakt WBTC był audytowany dziesiątki razy przez najlepsze firmy na świecie. Nie ma tam backdoora, który pozwala na dodrukowanie tokenów z powietrza. Bezpieczeństwo leży w warstwie fizycznej i prawnej powiernika. Dla zwykłego zjadacza chleba, który kupuje ułamek WBTC na Binance, proces mintingu w ogóle go nie dotyczy. On kupuje gotowy produkt z rynku wtórnego. Instytucje, które obracają setkami milionów dolarów, mają podpisane twarde umowy prawne zabezpieczające ich interesy. Z punktu widzenia technologii, minting jest szczelny.

Do czego konkretnie służy Wrapped Bitcoin w sieci Ethereum?

Przejdźmy do mięsa. Po co bawić się w te wszystkie zamiany? Odpowiedź brzmi: zdescentralizowane finanse.

Pamiętam, jak w 2020 roku, w samym środku tzw. DeFi Summer, siedziałem przy biurku na warszawskim Mokotowie i patrzyłem na wykresy. Miałem wtedy sporo czystego Bitcoina na sprzętowym portfelu Ledger. Rynek rósł, ale ja zarabiałem tylko na samej różnicy kursowej. Tymczasem na protokołach takich jak Compound i MakerDAO ludzie generowali dodatkowe 10-15% rocznie z samego faktu udostępniania swojego kapitału innym. Wytrzymałem tydzień. Zrobiłem swapa na WBTC, wrzuciłem to w smart kontrakty i nagle mój martwy kapitał zaczął pracować. To otwiera oczy na to, jak działa nowoczesny pieniądz programowalny.

W ekosystemie masz dwa główne zastosowania dla owiniętego Bitcoina. Pożyczki i płynność.

Jak zarabiać na pożyczkach i yield farmingu z użyciem WBTC?

Zasada jest banalna. Protokół taki jak Aave pozwala ci zdeponować WBTC jako zabezpieczenie (collateral). Ponieważ Bitcoin ma ogromną płynność i relatywnie mniejszą zmienność niż małe altcoiny, systemy DeFi ufają mu najbardziej. Wrzucasz 1 WBTC, system wycenia to na powiedzmy 60 000 dolarów. Następnie pozwala ci pożyczyć np. 30 000 dolarów w stablecoinie USDC.

Co z tym robisz? To twoja sprawa. Możesz wypłacić USDC na konto bankowe i kupić samochód, nie sprzedając przy tym swojego Bitcoina (unikasz w ten sposób podatku od zysków kapitałowych w wielu jurysdykcjach, bo pożyczka to nie dochód). Możesz też wziąć te 30 000 USDC, kupić za nie kolejne pół WBTC i znowu wrzucić do Aave. Zwiększasz w ten sposób swoją całkowitą pozycję. Kasa leży na stole. Jeśli kurs BTC pójdzie w górę, zarabiasz podwójnie. Jeśli spadnie drastycznie, smart kontrakt bezwzględnie zlikwiduje twoje zabezpieczenie, sprzeda je na wolnym rynku i zostaniesz z niczym. Kod nie ma litości.

Zabezpieczanie pozycji na zdecentralizowanych giełdach (DEX)

Druga metoda to dostarczanie płynności. Zdecentralizowane giełdy, takie jak Uniswap czy SushiSwap, nie mają ksiąg zleceń jak tradycyjna giełda. Mają pule płynności (Liquidity Pools). Żeby ktoś mógł wymienić Ethereum na WBTC, ktoś inny musi te tokeny wcześniej w tej puli zamknąć.

Wrzucasz do puli równowartość w parach, na przykład 1 WBTC i 60 000 USDC. Od tego momentu, za każdym razem, gdy ktoś na świecie robi wymianę w tej parze, płaci drobną prowizję rzędu 0.3%. Ta prowizja trafia prosto do twojej kieszeni. Przy dużych wolumenach obrotu zyski potrafią być gigantyczne. Należy jednak pamiętać o ryzyku nietrwałej straty (Impermanent Loss), które występuje, gdy proporcje cenowe obu aktywów mocno się rozjeżdżają. Wtedy arbitrażyści wyciągają z puli droższe aktywo, zostawiając ci to tańsze.

Jakie są największe ryzyka związane z owijaniem Bitcoina?

Zawsze powtarzam zespołowi na wdrożeniach: nie ma darmowych obiadów. Jeżeli przenosisz wartość z jednego, hiperbezpiecznego środowiska do drugiego, narażasz się na wektory ataków, których wcześniej nie było. Ryzyko nakłada się na siebie warstwami.

Po pierwsze mamy ryzyko systemowe Ethereum. Bitcoin nigdy w historii nie przestał działać, nie został zhakowany na poziomie konsensusu i nie zmienił drastycznie swoich zasad. Ethereum ciągle ewoluuje. Mieliśmy przejście na Proof of Stake. Mamy ciągłe aktualizacje. Jeśli w głównej warstwie Ethereum pojawi się krytyczny błąd i sieć stanie, twoje WBTC zostaną zamrożone. Prawdziwe Bitcoiny będą bezpieczne w skarbcu BitGo, ale nie będziesz miał jak udowodnić, że należą do ciebie, bo sieć księgowa nie działa.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Po drugie, de-peg. WBTC powinno kosztować dokładnie tyle samo co BTC. Ale rynkiem rządzi podaż i popyt. W chwilach gigantycznej paniki (jak upadek Terry czy giełdy FTX), ludzie masowo uciekają z tokenów z powrotem do natywnych rozwiązań. Płynność na giełdach wysycha. Zdarzały się momenty, gdzie WBTC było o 1% lub 2% tańsze od prawdziwego Bitcoina. To raj dla dużych funduszy arbitrażowych, ale spory stres dla małego inwestora, który widzi, że jego kapitał traci na wartości względem oryginału.

Co się stanie, gdy custodian zbankrutuje lub zostanie zhakowany?

Stracisz pieniądze. Koniec kropka. Jeśli BitGo z jakiegoś powodu straci dostęp do zimnych portfeli z prawdziwymi Bitcoinami, to tokeny WBTC krążące po Ethereum staną się bezwartościowym ciągiem znaków. Nie będą miały pokrycia. Smart kontrakty na Aave i Compound, które opierają się na wartości WBTC, zaczną masowo upadać, tworząc kaskadę likwidacji, która zniszczy połowę ekosystemu DeFi. To jest scenariusz nuklearny. Dlatego właśnie konsorcjum WBTC regularnie publikuje raporty Proof of Reserve, a adresy portfeli są monitorowane przez społeczność 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu.

Błędy w smart kontraktach i koszty transakcyjne (gas fees)

Zwykły przelew w sieci Bitcoin kosztuje kilka dolarów. Przesłanie WBTC na Ethereum to wydatek rzędu kilkunastu dolarów. Ale wywołanie złożonego smart kontraktu, żeby zdeponować WBTC w puli płynności w czasie hossy, potrafi kosztować grubo ponad 100 dolarów w opłatach sieciowych (gas fees). Zabawa małymi kwotami po prostu nie ma matematycznego sensu. Zżerają cię koszty operacyjne.

Do tego dochodzi ryzyko błędu w kodzie protokołu, z którego korzystasz. WBTC może być bezpieczne, ale jeśli wrzucisz je w nową, nieprzetestowaną giełdę DEX, a haker znajdzie lukę w ich kodzie, wyprowadzi twoje środki. Z punktu widzenia blockchaina wszystko odbyło się zgodnie z zasadami – kod wykonał to, co miał napisane. Nikogo nie obchodzi, że to była kradzież.

Gdzie i jak najszybciej kupić lub stworzyć Wrapped Bitcoin?

Odpuść sobie samodzielne mintowanie. To procedura dla instytucji dysponujących milionami dolarów, wymagająca weryfikacji KYC i przejścia przez autoryzowanych merchantów. Zwykły inwestor po prostu kupuje WBTC na rynku wtórnym.

Są na to dwie główne ścieżki:

• Giełdy scentralizowane (CEX): Binance, Kraken czy Coinbase. Wpłacasz gotówkę, wyszukujesz parę BTC/WBTC lub po prostu kupujesz WBTC za dolary. Potem wypłacasz tokeny po sieci ERC-20 na swój prywatny portfel, taki jak MetaMask czy Rabby Wallet. To najszybsza i najtańsza opcja pod kątem prowizji.
• Giełdy zdecentralizowane (DEX): Jeśli masz już Ethereum na swoim portfelu, wchodzisz na Uniswap. Podłączasz portfel z poziomu przeglądarki. Wpisujesz kwotę ETH, wybierasz WBTC i klikasz Swap. Smart kontrakt automatycznie wymienia tokeny korzystając z puli płynności. Płacisz opłatę za gas i po kilkunastu sekundach masz WBTC u siebie. Pełna anonimowość.

Zmieniło się to trochę na robocie, bo teraz mamy rozwiązania warstwy drugiej (Layer 2) takie jak Arbitrum czy Optimism. WBTC jest tam również dostępne, co drastycznie obcina koszty transakcyjne z kilkunastu dolarów do kilku centów.

Czy istnieją sensowne alternatywy dla WBTC w ekosystemie krypto?

Monopol BitGo na owijanie Bitcoina drażni wielu programistów. Dlatego rynek próbował i wciąż próbuje stworzyć alternatywy. Najbardziej obiecującym konkurentem jest obecnie tBTC (Threshold Bitcoin). W przeciwieństwie do WBTC, tBTC nie korzysta z jednej scentralizowanej firmy przechowującej klucze. Opiera się na rozproszonej sieci węzłów i kryptografii progowej (threshold cryptography). Węzły wspólnie zarządzają depozytami i żaden pojedynczy podmiot nie ma dostępu do całości środków.

Brzmi świetnie na papierze. W praktyce adopcja tBTC jest ułamkiem tego, co posiada WBTC. Duży kapitał woli ufać sprawdzonej, regulowanej firmie z Wall Street niż anonimowym węzłom w sieci. Płynność tBTC na giełdach jest niska, co sprawia, że przy większych transakcjach tracisz na poślizgu cenowym (slippage). Był jeszcze renBTC, ale jak już wspomniałem wyżej, projekt ten umarł śmiercią naturalną po upadku Alameda Research, zostawiając użytkowników z gorzką lekcją o ukrytych powiązaniach w świecie krypto.

Na rynek wchodzi teraz cbBTC od giełdy Coinbase. To dosłownie ten sam model co WBTC, tylko zarządzany przez amerykańskiego giganta giełdowego. Rozwiązanie wygodne, ale z punktu widzenia decentralizacji to kolejny krok w stronę tradycyjnego systemu bankowego ubranego w blockchainowe szaty.

Przestańmy się oszukiwać, że krypto to tylko ideologia buntu przeciwko bankom. To twardy biznes oparty na płynności i zarządzaniu ryzykiem. Wrapped Bitcoin udowodnił, że da się połączyć najbezpieczniejszą sieć na świecie z najbardziej rozbudowanym ekosystemem finansowym. Zamiast pytać, czy warto owijać Bitcoina, sprawdź stan swojego portfela i policz, ile pieniędzy tracisz każdego dnia, trzymając martwy kapitał z dala od pracujących smart kontraktów. Decyzja zawsze należy do ciebie, a rynek nie wybacza sentymentów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

• Czy Wrapped Bitcoin to inna kryptowaluta niż Bitcoin?
  Tak. WBTC to token na blockchainie Ethereum, a nie moneta na natywnym blockchainie Bitcoina. Reprezentuje jednak wartość prawdziwego BTC w stosunku 1:1, ponieważ za każdy stworzony WBTC, jeden prawdziwy BTC jest zamykany w skarbcu.
• Czy cena WBTC może spaść poniżej ceny BTC?
  Tak, nazywamy to de-pegiem. Ponieważ WBTC handlowane jest na wolnym rynku, w chwilach paniki lub braku płynności jego cena może minimalnie odbiegać od ceny prawdziwego Bitcoina. Zazwyczaj jednak boty arbitrażowe szybko wyrównują tę różnicę.
• Gdzie najbezpieczniej trzymać WBTC?
  Zdecydowanie na portfelach sprzętowych typu Ledger lub Trezor, połączonych z interfejsem sieci Ethereum (np. MetaMask). Trzymanie tokenów na scentralizowanych giełdach naraża cię na ryzyko bankructwa samej giełdy.
• Czy mogę wysłać WBTC na adres zwykłego Bitcoina?
  Absolutnie nie. Jeśli wyślesz tokeny WBTC z sieci Ethereum na adres zaczynający się od “bc1” w sieci Bitcoin, bezpowrotnie stracisz swoje środki. To dwa różne, niekompatybilne ze sobą blockchainy. Zawsze używaj sieci ERC-20 (Ethereum).
• Jakie są koszty zamiany BTC na WBTC?
  Jeśli robisz to przez zdecentralizowaną giełdę (np. kupujesz za USDT), płacisz tylko prowizję giełdy (ok. 0.3%) i opłatę sieciową Ethereum za gaz, która w zależności od obciążenia sieci może wynosić od kilku do kilkudziesięciu dolarów.
• Czy mogę zamienić WBTC z powrotem na prawdziwego Bitcoina w dowolnym momencie?
  Tak. Wystarczy sprzedać WBTC na scentralizowanej giełdzie (np. Binance) do pary BTC, a następnie wypłacić natywnego Bitcoina na swój portfel. Jest to najszybsza metoda dla inwestorów detalicznych.

Bibliografia

1. WBTC Network – https://wbtc.network
2. Ethereum Foundation – https://ethereum.org
3. BitGo Trust Company – https://www.bitgo.com
4. Aave Protocol – https://aave.com
5. MakerDAO – https://makerdao.com
6. Uniswap Labs – https://uniswap.org

Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡

Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.

Kup krypto z 0% prowizji