Jak audytorzy sprawdzają pokrycie stablecoinów USDT i USDC?

Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡

Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.

Kup krypto z 0% prowizji

Audytorzy sprawdzają pokrycie stablecoinów USDT i USDC, żądając od emitentów wyciągów z kont bankowych oraz raportów powierniczych, a następnie krzyżowo weryfikują te dane z całkowitą liczbą tokenów wyemitowanych w sieciach blockchain. Proces ten ma formę comiesięcznych atestacji, podczas których niezależne firmy księgowe poświadczają, że wartość rezerw w dolarach fiducjarnych i amerykańskich bonach skarbowych jest równa lub większa niż podaż kryptowaluty w obiegu.

Cały ten mechanizm opiera się na prostym zderzeniu dwóch światów. Z jednej strony mamy publiczne rejestry kryptograficzne, gdzie każdy węzeł sieci widzi dokładną liczbę wyemitowanych monet. Z drugiej strony stoją tradycyjne systemy bankowe i domy maklerskie trzymające aktywa rezerwowe. Audytor musi połączyć te dwie bazy danych. Weryfikacja tych powiązań budzi ogromne emocje na rynkach finansowych, bo upadek któregokolwiek z tych dwóch gigantów natychmiast pociągnąłby za sobą lawinę bankructw na giełdach. Wymaga to twardego stąpania po ziemi i czytania surowych logów transakcyjnych.

Dlaczego atestacja rezerw stablecoinów budzi kontrowersje?

W zeszłym roku na wdrożeniu bramki płatniczej w biurze na warszawskim Służewcu system zawiesił się nam na walidacji salda klienta. Siedzieliśmy nad logami do trzeciej nad ranem. Szukaliśmy błędu w naszym kodzie, ponieważ API giełdy uparcie odrzucało transakcje w USDT, zgłaszając brak pokrycia. Okazało się, że problem leżał po stronie braku płynności na wybranym węźle sieci Tron, a nie w naszym oprogramowaniu. To uświadamia twardą rzeczywistość. Papierowe raporty to jedno, a faktyczna dostępność tokenów w ułamku sekundy to zupełnie inna sprawa.

Rynek kryptowalut regularnie oskarża firmy księgowe o powierzchowność. Atestacja nie weryfikuje intencji zarządu ani ukrytych długów korporacyjnych. Bada wyłącznie stan konta na konkretną minutę określonego dnia w miesiącu. To tak zwany snapshot. Emitent może pożyczyć gotówkę rano, pokazać ją audytorowi w południe, a wieczorem zwrócić wierzycielowi. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na omijanie nadzoru przez mniejsze podmioty. Giganci tacy jak Tether czy Circle są pod stałą obserwacją, co utrudnia tak proste manipulacje, ale ich nie wyklucza.

Jakie dokumenty bankowe trafiają na biurko księgowego?

Audytor niezależny nie wchodzi do banku z ulicy. Weryfikacja opiera się na standardzie ISAE 3000. Księgowi żądają bezpośredniego dostępu do wyciągów z instytucji finansowych, omijając zarząd firmy emitującej stablecoiny. Zbierają twarde dowody.

• Kopie umów powierniczych z bankami na Bahamach, w Szwajcarii czy w Stanach Zjednoczonych.
• Numery CUSIP dla każdego amerykańskiego bonu skarbowego, który znajduje się w portfelu. To pozwala na krzyżowe potwierdzenie własności w systemach Rezerwy Federalnej.
• Raporty z funduszy rynku pieniężnego, w których zaparkowano miliardy dolarów.
• Surowe zrzuty z konsoli operatorów blockchain potwierdzające liczbę spalonych i wyemitowanych tokenów przed północą ostatniego dnia miesiąca.

Proces ten ma luki. Zdarza się, że banki odmawiają bezpośredniej współpracy z firmą księgową, zasłaniając się tajemnicą handlową. Wtedy audytor musi polegać na dokumentach dostarczonych przez samego emitenta. A to błąd. Zaufanie w finansach zawsze kończy się tam, gdzie zaczyna się matematyka.

Jak dokładnie wygląda proces u Tethera i weryfikacja USDT?

Tether zatrudnia obecnie włoski oddział firmy BDO do weryfikacji swoich rezerw. Zmienili dostawcę usług po latach presji ze strony społeczności, która wytykała im współpracę z mało znanymi podmiotami z Karaibów, takimi jak Moore Cayman. BDO publikuje raporty co kwartał, a od pewnego czasu dostarcza także codzienne aktualizacje na stronie internetowej firmy. To krok do przodu.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Procedura zaczyna się od odpytania inteligentnych kontraktów. BDO uruchamia własne węzły lub korzysta z zaufanych dostawców RPC by zliczyć całkowitą podaż USDT na wszystkich obsługiwanych łańcuchach. Tron, Ethereum, Solana, Avalanche. Sumują te wartości. Następnie otwierają księgi rachunkowe Tether Holdings Limited. Sprawdzają salda w bankach Cantor Fitzgerald, gdzie Tether trzyma lwią część swoich bonów skarbowych. Weryfikują też pozycje w złocie fizycznym i Bitcoinach, które spółka dodała do swoich aktywów rezerwowych dla dywersyfikacji. Złoto musi mieć certyfikaty z konkretnych szwajcarskich skarbców.

Wynik jest jasny. Podaż musi być mniejsza lub równa rezerwom. BDO nie ocenia ryzyka rynkowego tych aktywów. Nie sprawdzają, co się stanie, jeśli cena Bitcoina spadnie o połowę w ciągu godziny. Potwierdzają tylko matematyczną zgodność na dany moment. To surowe zestawienie faktów.

Czym różni się podejście Circle przy USDC od audytów Tethera?

Circle od samego początku postawiło na amerykański reżim prawny. Ich partnerem do atestacji jest Grant Thornton, a wcześniej współpracowali z Deloitte. Różnica uderza od razu. Circle zamknęło swoje rezerwy w wysoce regulowanych strukturach, głównie w funduszu Circle Reserve Fund zarządzanym przez BlackRock. To całkowicie zmienia postać rzeczy z perspektywy księgowej.

Audytorzy Grant Thornton nie muszą wydzwaniać do rajów podatkowych. Logują się do systemów Bank of New York Mellon, który jest powiernikiem funduszu. Widzą tam wyłącznie amerykańskie bony skarbowe o bardzo krótkim terminie zapadalności oraz gotówkę. Zero kryptowalut w rezerwach. Zero złota. Zero pożyczek zabezpieczonych dla podmiotów trzecich, co było głównym zarzutem wobec Tethera w przeszłości. Skład portfela Circle jest do bólu nudny, a przez to znacznie łatwiejszy do wyceny w czasie rzeczywistym.

Porównanie struktury rezerw USDT i USDC

Aby zrozumieć skalę wyzwania dla firm księgowych, zrobiliśmy zestawienie typowych aktywów zabezpieczających oba tokeny. Dane te pochodzą z publicznych atestacji z pierwszej połowy roku.

Z powyższej tabeli jasno wynika, że BDO ma znacznie więcej pracy przy weryfikacji USDT. Wycena pożyczek zabezpieczonych wymaga oceny zdolności kredytowej kontrahenta i jakości samego zabezpieczenia. To wkracza w obszar oceny ryzyka, co często wykracza poza zwykłe zliczanie sald. Z kolei księgowi sprawdzający USDC mają przed sobą głównie państwowe papiery dłużne, których wycena rynkowa jest ogólnodostępna na terminalach Bloomberga.

Co to jest atestacja i dlaczego to nie jest pełnoprawny audyt finansowy?

Rynek często myli te dwa pojęcia. Zresztą sami emitenci stablecoinów celowo używają słowa audyt w materiałach prasowych by uspokoić inwestorów. Atestacja to procedura o ograniczonym zakresie. Zlecający, czyli w tym przypadku Tether lub Circle, ustala granice badania. Mówi księgowemu: sprawdź tylko te konkretne konta w tych konkretnych bankach i porównaj je z blockchainem o godzinie 23:59 w ostatni dzień miesiąca.

Pełnoprawny audyt finansowy według standardów takich jak PCAOB (Public Company Accounting Oversight Board) wygląda zupełnie inaczej. Bada całe przedsiębiorstwo. Audytorzy oceniają procedury wewnętrzne, systemy kontroli ryzyka, strukturę wydatków zarządu, umowy z pracownikami i historię przepływów pieniężnych z całego roku. Szukają ukrytych zobowiązań. W przypadku atestacji rezerw stablecoinów nikt nie sprawdza, czy Circle zalega z płatnościami za wynajem biur, albo czy Tether nie przegrał właśnie miliardowego procesu sądowego, który nie został jeszcze zaksięgowany.

Dlatego atestacja poświadcza jedynie stan portfela inwestycyjnego, a nie kondycję samej firmy. To drastycznie ogranicza bezpieczeństwo użytkownika końcowego. W razie upadłości emitenta, wierzyciele korporacyjni mogą ustawić się w kolejce po rezerwy przed posiadaczami tokenów, chyba że struktura prawna funduszu chroni aktywa przed roszczeniami z zewnątrz. Circle wdrożyło takie mechanizmy ochronne. Prawnicy Tethera również twierdzą, że ich rezerwy są oddzielone, ale brak pełnego audytu operacyjnego zostawia pole do spekulacji.

Jak blockchain pomaga księgowym weryfikować podaż tokenów?

Tradycyjna księgowość opiera się na zaufaniu do baz danych utrzymywanych przez firmy. W świecie krypto ten element odchodzi do lamusa. Księgowy nie musi prosić dyrektora technicznego Tethera o wygenerowanie raportu z bazy SQL. Może to zrobić sam.

Każdy stablecoin to po prostu smart kontrakt. Kod uruchomiony na maszynie wirtualnej. Posiada on publiczną funkcję, najczęściej nazywaną totalSupply(). Wystarczy wysłać proste zapytanie do węzła sieci Ethereum za pomocą biblioteki programistycznej, by w ułamku sekundy otrzymać bezwzględnie prawdziwą i kryptograficznie udowodnioną liczbę tokenów w obiegu. Nikt nie może tego sfałszować. To eliminuje połowę pracy audytora. Nie ma tu miejsca na tak zwane kreatywne księgowanie strony pasywnej.

Problem pojawia się po stronie aktywów. Blockchain nie wie, ile dolarów leży na koncie w Bank of New York Mellon. Ten pomost między światem cyfrowym a fiducjarnym to najsłabsze ogniwo całego ekosystemu. Wymaga ludzkiej pracy, papierowych pieczątek i weryfikacji telefonicznych.

Czy audytorzy mogą zostać oszukani przez emitentów kryptowalut?

Tak. Historia rynków finansowych zna takie przypadki. Wystarczy przypomnieć sobie skandal z Wirecard. Procedura atestacji typu snapshot ułatwia manipulacje znane jako window dressing. Polega to na sztucznym poprawianiu bilansu firmy tuż przed datą kontroli.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której emitent ma w rezerwach obligacje niskiej jakości. Na dwa dni przed końcem miesiąca sprzedaje je za gotówkę, a po wizycie audytora odkupuje z powrotem. W raporcie księgowym widnieje bezpieczna pozycja gotówkowa. Prawdę mówiąc, bez dostępu do ciągłego strumienia danych z kont bankowych na żywo, zewnętrzny obserwator nigdy nie wyłapie takich ruchów. Oczywiście duże firmy księgowe z tak zwanej Wielkiej Czwórki wprowadzają mechanizmy wyrywkowej kontroli, żądając dostępu do rachunków w losowych dniach miesiąca, ale to wciąż działa wybiórczo.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Kolejnym wektorem ataku jest podwójne księgowanie tych samych aktywów. Zdarzało się w przeszłości na wczesnych rynkach krypto, że dwa różne podmioty pokazywały to samo konto bankowe jako swoje rezerwy. Banki nie mają centralnego rejestru, który ostrzegałby audytorów przed takimi nakładającymi się roszczeniami.

Technologia Proof of Reserves jako alternatywa dla księgowych

Oprogramowanie powoli wypycha ludzi z tego procesu. Giełdy kryptowalut i niektórzy emitenci mniejszych tokenów przechodzą na system Proof of Reserves (PoR). To mechanizm, w którym rezerwy są trzymane również na publicznych łańcuchach bloków, a nie w tradycyjnych bankach. Wtedy każdy użytkownik z dostępem do internetu staje się darmowym audytorem.

Na przykład stablecoin DAI emitowany przez MakerDAO jest w dużej mierze zabezpieczony innymi kryptowalutami, które są zamknięte w transparentnych smart kontraktach. Stosunek zabezpieczenia można odczytać w czasie rzeczywistym 24 godziny na dobę. Algorytm sam upłynnia aktywa, jeśli ich wartość spada poniżej krytycznego poziomu. Nie ma tu miejsca na raporty BDO czy Grant Thornton z miesięcznym opóźnieniem.

Dlaczego więc Tether i Circle nie przejdą na pełne PoR? Bo opierają się na dolarze amerykańskim. Prawdziwa gotówka i bony skarbowe nie istnieją na blockchainie w natywnej formie. Dopóki Rezerwa Federalna nie wyemituje cyfrowego dolara (CBDC), pomost między starym a nowym światem finansów będzie wymagał atestacji przeprowadzanych przez ludzi w garniturach czytających wyciągi z banków komercyjnych.

Przejrzyj te raporty samodzielnie. Wejdź na stronę Circle lub Tethera i pobierz najnowszą atestację. Spójrz na numery CUSIP. Zderz to z wiedzą o tym, jak działają rynki długu państwowego w USA. Zrozumiesz wtedy, że Twoje cyfrowe dolary na portfelu sprzętowym są w rzeczywistości pożyczką udzieloną amerykańskiemu rządowi za pośrednictwem korporacyjnego pośrednika. I przestań ufać nagłówkom z portali technologicznych, zacznij ufać logom z blockchaina.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Bibliografia

1. Tether Holdings Limited – https://tether.to
2. Circle Internet Financial – https://www.circle.com
3. BDO Global – https://www.bdo.global
4. Grant Thornton – https://www.grantthornton.global
5. Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) – https://pcaobus.org
6. U.S. Department of the Treasury – https://home.treasury.gov

Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡

Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.

Kup krypto z 0% prowizji