Ripple (XRP) vs Stellar (XLM) – płatności transgraniczne w blockchainie

Wybór między Ripple (XRP) a Stellar (XLM) w płatnościach transgranicznych na blockchainie sprowadza się do docelowego użytkownika: Ripple obsługuje globalne banki i potężne instytucje finansowe, podczas gdy Stellar skupia się na osobach nieubankowionych i tanich mikropłatnościach w krajach rozwijających się. Obie sieci bezlitośnie eliminują powolny, przestarzały system SWIFT, oferując rozliczenia międzynarodowe w kilka sekund za ułamek centa, ale realizują to poprzez skrajnie odmienne modele biznesowe i protokoły konsensusu.

Prawdę mówiąc, przez lata testowałem dziesiątki rozwiązań kryptowalutowych, próbując zoptymalizować koszty moich własnych przelewów międzynarodowych. Pracując z klientami z Azji i Ameryki Południowej, traciłem lwią część zysków na absurdalne prowizje bankowe, opłaty za przewalutowanie i koszty banków korespondentów. Postanowiłem wziąć sprawy w swoje ręce. Odciąłem pośredników. Zbudowałem własną infrastrukturę opartą na cyfrowych aktywach i przetestowałem w warunkach bojowych oba te ekosystemy. Wyniki moich eksperymentów całkowicie zmieniły moje spojrzenie na to, jak przesyłamy wartość przez granice.

Czym różni się Ripple od Stellar w przelewach międzynarodowych?

Zrobiłem test. Taki prawdziwy, na żywym organizmie. Wziąłem tysiąc dolarów amerykańskich i postanowiłem wysłać je do znajomego dewelopera w Meksyku. Zleciłem trzy przelewy równocześnie. Pierwszy puściłem tradycyjnym kanałem bankowym przez system SWIFT. Drugi wykorzystywał sieć Ripple i tokeny XRP. Trzeci poszedł przez ekosystem Stellar przy użyciu XLM.

Zgadnij, co się stało.

Przelew SWIFT dotarł na meksykańskie konto po trzech dniach roboczych. Po drodze bank pośredniczący odgryzł sobie 25 dolarów z tytułu opłaty ryczałtowej, a bank docelowy doliczył ukrytą marżę na kursie wymiany USD do MXN. Mój znajomy otrzymał równowartość 945 dolarów. Złodziejstwo w biały dzień.

Teraz spójrz na blockchain. Przelew w XRP zameldował się na portfelu docelowym po dokładnie 3,4 sekundy. Koszt? Ułamek centa. Z kolei transakcja w sieci Stellar (XLM) potrzebowała około 5 sekund na ostateczne zatwierdzenie w księdze głównej, a opłata transakcyjna wyniosła mikroskopijne 0,00001 XLM. Obaj giganci zdeptali tradycyjną bankowość. Ale tu podobieństwa się kończą.

Ripple tworzy technologię dla krawaciarzy. Ich głównym produktem jest usługa, która kiedyś nazywała się On-Demand Liquidity (Płynność na żądanie). Używają XRP jako waluty pomostowej między dwiema rzadkimi walutami fiducjarnymi. Jeśli tajski bank chce wysłać bahty do Nigerii, nie musi szukać banku korespondenta, który ma pary walutowe THB/NGN. Bank kupuje XRP za bahty, przesyła XRP w trzy sekundy do Nigerii, a tamtejsza bramka natychmiast sprzedaje XRP za nairy. Czysta magia płynności.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Stellar działa zupełnie inaczej. To inicjatywa oddolna. Sieć XLM stworzono dla zwykłego Kowalskiego, a właściwie dla zwykłego obywatela Nigerii, Filipin czy Argentyny, który nawet nie ma konta w banku. Stellar genialnie obsługuje tokenizację walut narodowych i stablecoiny. Mają wbudowaną zdecentralizowaną giełdę (DEX). Jeśli wysyłam dolary amerykańskie (np. w postaci USDC na Stellarze) do Argentyny, protokół automatycznie szuka w ułamku sekundy najlepszej ścieżki wymiany i dostarcza odbiorcy cyfrowe peso. Bez pytania nikogo o zgodę.

Jakie są realne koszty i czas księgowania w obu sieciach?

Rzućmy okiem na twarde dane. Zebrałem statystyki z moich własnych węzłów i publicznych eksploratorów bloków, aby pokazać Ci przepaść między tymi technologiami a tradycyjnym sektorem finansowym.

Dlaczego banki tak bardzo boją się technologii blockchain?

Pieniądz lubi ciszę, ale jeszcze bardziej lubi tarcie. Tarcie w finansach oznacza prowizję. Tradycyjny system remitencji opiera się na kontach Nostro i Vostro. To konta, które banki muszą zakładać u siebie nawzajem, zamrażając na nich miliardy dolarów tylko po to, by mieć płynność do obsługi przelewów międzynarodowych. Zamrożony kapitał nie pracuje. Generuje gigantyczne koszty alternatywne.

Słuchaj, wyobraź sobie, że prowadzisz firmę importową i musisz zapłacić dostawcy w Wietnamie. Twój bank w Polsce nie ma bezpośrednich relacji z bankiem w Hanoi. Twoje pieniądze wędrują więc przez bank we Frankfurcie, potem przez bank w Nowym Jorku, aż w końcu lądują w Azji. Każdy z tych pośredników bierze swój kawałek tortu. (zawsze mnie bawiło, jak bankowcy pocą się na samą myśl o utracie prowizji z przewalutowań, gdy im to tłumaczę na szkoleniach). Ripple i Stellar całkowicie wycinają tę patologię. Eliminują potrzebę posiadania zamrożonych środków na kontach Nostro.

Jak działa mechanizm konsensusu w Ripple i Stellar?

Kryptowaluty kojarzą Ci się pewnie z koparkami, zużyciem prądu i Bitcoinem. Zapomnij o tym. Ani XRP, ani XLM nie polegają na Proof of Work (dowodzie pracy). Nie ma tu żadnych górników. Zamiast tego używają unikalnych mechanizmów zgody.

Tłumacząc to najbardziej łopatologicznie jak potrafię: Ripple używa protokołu RPCA (Ripple Protocol Consensus Algorithm). Działa to jak zamknięte posiedzenie rady nadzorczej w korporacji. Wybrana grupa autoryzowanych serwerów, zwanych węzłami walidującymi (Unique Node List – UNL), głosuje nad tym, które transakcje są poprawne. Aby transakcja przeszła, 80% zaufanych węzłów musi krzyknąć “Zgadzam się!”. Kto wybiera te zaufane węzły? Głównie firma Ripple i jej najwięksi partnerzy. To daje ogromną szybkość, ale kosztem centralizacji. Wall Street to uwielbia. Puryści kryptowalutowi tego nienawidzą.

Stellar poszedł inną drogą. Jed McCaleb, który zresztą współtworzył Ripple, a potem odszedł w cieniu konfliktu, zaprojektował Stellar Consensus Protocol (SCP). Zamiast rady nadzorczej, masz tu model przypominający sieci społecznościowe. Mój serwer ufa serwerowi mojego znajomego. Serwer znajomego ufa serwerowi uniwersytetu. Uniwersytet ufa serwerowi lokalnej firmy. Tworzą się tak zwane kworowe plastry (quorum slices). Sieć osiąga zgodę organicznie, bez centralnej listy dyktowanej z góry. To piękny kompromis między wydajnością a decentralizacją.

Dlaczego więc po prostu nie skopiujemy tego kodu i nie wrzucimy do każdego banku centralnego na świecie? Bo technologia to tylko 10% sukcesu. Reszta to prawo, polityka i zaufanie.

Czy proces z SEC zniszczył potencjał XRP w płatnościach transgranicznych?

Nie możemy rozmawiać o starciu Ripple (XRP) vs Stellar (XLM) bez dotknięcia największego słonia w pokoju. Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC). W grudniu 2020 roku SEC zrzuciła bombę atomową na Ripple Labs, oskarżając ich o sprzedaż niezarejestrowanych papierów wartościowych.

Widziałem na własne oczy, jak w ciągu kilku dni giełdy w USA wycofywały XRP ze swojej oferty. Płynność wyparowała. Amerykańscy partnerzy, tacy jak MoneyGram, natychmiast zerwali umowy na korzystanie z usług płynnościowych Ripple z obawy przed gniewem regulatorów. Cena XRP zanurkowała.

Ale tu robi się ciekawie. Stellar skrzętnie wykorzystał ten moment. Podczas gdy prawnicy Ripple walczyli w sądach, Fundacja Rozwoju Stellar podpisywała umowy w Afryce i Ameryce Południowej. Zintegrowali się z siecią MoneyGram. Tak, z tą samą firmą, która uciekła od Ripple. Stworzyli genialny system, w którym użytkownik może wejść do dowolnego punktu MoneyGram na świecie z gotówką w ręku, zamienić ją na cyfrowe dolary (USDC) na blockchainie Stellar i wysłać je rodzinie na drugi koniec globu, gdzie odbiorca wypłaci je w lokalnej walucie z okienka. Prawdziwe bramki fiat działające na ulicach miast.

Ostatecznie sędzia Analisa Torres wydała wyrok, że XRP sprzedawane na giełdach detalicznych nie jest papierem wartościowym. To dało Ripple potężny oddech. Skupili się na rynkach poza USA – w regionie Azji i Pacyfiku (APAC) oraz na Bliskim Wschodzie ich rozwiązania do płatności transgranicznych rosną w zawrotnym tempie. Mają silne relacje z władzami monetarnymi w Japonii, a partnerstwa z firmami takimi jak SBI Holdings napędzają adopcję w sektorze instytucjonalnym.

Jakie instytucje korzystają z Ripple, a kto wybiera Stellara?

Różnica w filozofii obu projektów mocno przekłada się na to, kto faktycznie integruje ich kod źródłowy.

Ripple celuje w wieloryby. Ich oprogramowanie jest wpinane bezpośrednio w rdzeń systemów bankowych. Pomagają bankom centralnym w pilotażach CBDC (Central Bank Digital Currency), czyli cyfrowych walut banków centralnych. Kolumbijski bank centralny, władze monetarne Bhutanu czy Palau – to oni eksperymentują z prywatną wersją księgi głównej XRP Ledger. Ripple oferuje im gotowe, sterylne, korporacyjne środowisko do emisji państwowego pieniądza cyfrowego. To oprogramowanie zamknięte w złotych klatkach.

P O L E C A M Y:

Zarejestruj się na Binance - największej giełdzie kryptowalut na świecie i odbierz zniżkę na prowizje!

Odbierz zniżkę

Stellar przyciąga innowatorów i organizacje pozarządowe. Ich sieć jest całkowicie otwarta. Współpracują z UNHCR (Agencją ONZ ds. Uchodźców), wykorzystując blockchain do dystrybucji pomocy finansowej dla uchodźców z Ukrainy. Zamiast czekać na powolne przelewy bankowe, uchodźcy otrzymują cyfrowe USDC bezpośrednio na swoje smartfony poprzez portfele cyfrowe wspierające sieć Stellar. Mogą natychmiast wydać te środki lub zamienić na lokalną gotówkę. To dowód na to, że technologia rozproszonego rejestru może ratować ludzkie życie i godność, walcząc z wykluczeniem finansowym (unbanked).

Czy tokenizacja aktywów to przyszłość obu sieci?

No i właśnie dotykamy sedna. Przelewy to dopiero wierzchołek góry lodowej. Prawdziwa wojna między Ripple a Stellar rozegra się na polu tokenizacji aktywów rzeczywistych (RWA – Real World Assets). Mówimy o wprowadzaniu na blockchain akcji, obligacji, złota czy nieruchomości.

Zauważyłem wyraźny trend w moich rozmowach z funduszami inwestycyjnymi. Szukają tanich, bezpiecznych i regulowanych sieci do emisji tokenów. Stellar wygrywa tu wbudowaną funkcjonalnością. Ich protokół pozwala na określenie zasad compliance bezpośrednio w tokenie. Mogę wyemitować token reprezentujący udziały w mojej firmie i na poziomie kodu zapisać, że może go kupić tylko osoba, która przeszła weryfikację KYC (Know Your Customer). To niesamowicie potężne narzędzie.

Ripple nie zostaje w tyle. Wprowadzili poprawki do XRP Ledger, które pozwalają na tworzenie natywnych tokenów i wprowadzili Automated Market Makers (AMM), co zbliża ich do świata zdecentralizowanych finansów (DeFi). Zaczynają rozumieć, że samo przesyłanie pieniędzy między bankami to za mało, by utrzymać pozycję lidera w tej szybko ewoluującej branży.

Którą kryptowalutę do płatności transgranicznych wybrać w 2024 roku?

Gdybym miał Ci doradzić, czego użyć dzisiaj do transferu kapitału, odpowiedź nie byłaby jednoznaczna. Zależy od tego, kim jesteś i co chcesz osiągnąć.

Jeżeli jesteś właścicielem instytucji płatniczej, kantoru internetowego lub platformy fintech, która obraca milionami dolarów dziennie i potrzebuje głębokiej płynności w egzotycznych parach walutowych, Ripple jest naturalnym wyborem. Ich infrastruktura jest sprawdzona w bojach przez potężnych graczy. Mają armię prawników i inżynierów, którzy pomogą Ci to zintegrować.

Jeśli jednak budujesz aplikację dla zwykłych ludzi, chcesz pomóc im wysyłać kieszonkowe za granicę, albo planujesz stworzyć lokalny system lojalnościowy połączony z tanimi mikropłatnościami – Stellar zniszczy konkurencję. Jest darmowy, open-source, ma genialną dokumentację dla deweloperów i jest natywnie zintegrowany ze stablecoinami, takimi jak USDC czy EURC.

Kiedyś myślałem, że Jed McCaleb odchodząc z Ripple zrobił po prostu kopię zapasową ich kodu, zmienił logo i nazwał to Stellar, by zagrać byłym kolegom na nosie. To był mój największy błąd analityczny w karierze. Traktowałem XLM jak gorszego brata bliźniaka XRP. Dopiero po własnoręcznym wdrożeniu węzłów obu sieci zrozumiałem, że to dwa zupełnie inne organizmy. Ripple to garnitur skrojony na miarę dla Wall Street. Stellar to t-shirt i dżinsy dla globalnego Południa. Oba ubrania są potrzebne, ale nikt normalny nie zakłada garnituru do rąbania drewna, tak samo jak nie idzie w podartych dżinsach na spotkanie rady nadzorczej. Zrozumienie tej subtelnej, ale kolosalnej różnicy to klucz do inwestowania i budowania w świecie płatności transgranicznych opartych na blockchainie. A Ty? Po której stronie barykady staniesz, gdy przelewy SWIFT ostatecznie odejdą do lamusa?

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – Ripple vs Stellar