Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡
Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.
Staking, lending i yield farming a polski urząd skarbowy – jak to rozliczać? Przychody z tych operacji traktujemy jako zyski kapitałowe i wykazujemy w rocznej deklaracji PIT-38, płacąc 19% podatku Belki dopiero w momencie ostatecznej zamiany kryptowalut na waluty fiducjarne (np. PLN) lub zapłaty za towar. Wszelkie transakcje krypto-krypto, w tym odbieranie nagród ze stakingu w formie tokenów, pozostają całkowicie neutralne podatkowo aż do chwili wyjścia do tradycyjnego pieniądza.
Zrobiliśmy ostatnio audyt konta klienta z 40 tysiącami transakcji na Binance i zdecentralizowanych portfelach. Koszmar. Gość klikał odbiór nagród z liquidity pooli codziennie przez dwa lata. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi jasno o wymianie wirtualnych walut na środek płatniczy. I to jest jedyny moment uderzenia w portfel. Reszta to obrót wewnątrz ekosystemu.
Czy nagrody ze stakingu trzeba od razu wpisywać do PIT?
Nie wpisujesz ich od razu. Dostajesz tokeny na swój portfel sprzętowy lub giełdowy. Przepisy traktują to jako przysporzenie w krypto. Artykuł 17 ustęp 1 punkt 11 ustawy o PIT określa, że przychód powstaje przy odpłatnym zbyciu. Odpłatne zbycie to zamiana na walutę tradycyjną, zapłata za usługę lub towar. Wymiana Bitcoina na Ethereum nie rodzi obowiązku podatkowego. Otrzymanie nagrody w Solanie za blokowanie środków w sieci też nie.
Siedziałem nad tym wczoraj do 3 nad ranem na szybkiego, zrezygnowany przez awarie na wdrożeniu po potyczkach u nas w oddziale IT na produkcję we wtorek. Urzędnicy w ogóle nie łapią mechanizmu dowodu stawki. My też czasem zgadujemy ramy interpretacyjne na przyszły rok. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższy kwartał przed spowolnieniem rynku. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że system podatkowy nie nadąża za kodem.
Zasady są brutalnie proste i sprowadzają się do dwóch kroków:
- Odbierasz wykopane lub wygenerowane ze stakingu monety i trzymasz je na adresie blockchainowym, nie wykazując niczego w żadnym formularzu rocznym, nawet jeśli ich wartość rynkowa wzrosła w tym czasie o kilkaset procent w stosunku do dolara.
- Klikasz sprzedaż do złotówek na polskiej giełdzie.
Tyle. Złamanie tej zasady i nadgorliwe wpisywanie wartości nagród do PIT-38 w momencie ich otrzymania to błąd. Wygenerujesz sobie wirtualny dochód i zapłacisz podatek od pieniędzy, których fizycznie nie masz na koncie w banku.
Jak urząd skarbowy traktuje lending i pożyczanie krypto?
Lending działa jak lokata bankowa. Oddajesz swoje stablecoiny platformie takiej jak Aave lub giełdzie scentralizowanej. Oni obracają twoim kapitałem. Ty dostajesz odsetki. Fiskus patrzy na to przez pryzmat tego samego artykułu ustawy. Odsetki wypłacane w kryptowalutach korzystają z zawieszenia poboru podatku. Wynika to wprost z faktu, że obrót krypto-krypto jest wyłączony z opodatkowania na bieżąco.
Zastanawiacie się zresztą, dlaczego to na produkcji tak wyje na testach po drodze? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek. Wrzucasz dwa różne tokeny, dostajesz trzeci. Algorytm giełdy gubi ślad. Użytkownik widzi rosnące saldo. Urząd skarbowy widzi pustkę. Dopiero przelew na konto w mBanku czy PKO BP uruchamia czerwoną lampkę i obowiązek zapłaty dziewiętnastu procent.
U nas w biurze na warszawskim Mokotowie przy ulicy Domaniewskiej mieliśmy przypadek gościa, który pożyczał USDT na 12% rocznie. Zbierał te odsetki przez cztery lata. Nigdy nie zamienił ich na fiaty. Krajowa Informacja Skarbowa wydała mu indywidualną interpretację. Potwierdzili, że podatek zapłaci dopiero przy wypłacie do PLN. Fiskus odrzucił wcześniejsze zakusy traktowania tego jako pożyczki z kodeksu cywilnego. To kryptowaluta. Rządzi się swoimi prawami.
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy yield farmingu?
Dorzucasz płynność do liquidity poola i dostajesz LP tokens. Tak to się nazywa w żargonie. Oddajesz parę walut, żeby inni mogli nimi handlować na zdecentralizowanej giełdzie. Zgarniasz część prowizji od ich transakcji. Kiedy płacisz podatek od zysków kapitałowych z tego tytułu? Ponownie, by rozliczyć to zgodnie z prawem, czekasz do momentu wyjścia do waluty fiducjarnej.
Farming generuje ogromną liczbę mikrotansakcji. Platformy DeFi automatycznie reinwestują zyski. Otrzymujesz ułamki tokenów co kilka sekund. Zgłaszanie tego na bieżąco zabiłoby każdego księgowego. Ustawodawca to przewidział. Zamiana krypto na krypto wewnątrz smart kontraktu nie jest zdarzeniem podatkowym. To ratuje rynek przed paraliżem.
Kiedy wychodzisz z puli płynności, niszczysz swoje LP tokens. Odbierasz kapitał początkowy i zarobione odsetki. Wszystko w kryptowalutach. Z punktu widzenia urzędu skarbowego nadal nic się nie wydarzyło. Baza kosztowa twojego inwestowania pozostaje nienaruszona. Zmienia się tylko ilość posiadanych jednostek wirtualnych.
W jakiej rubryce PIT-38 wpisać przychód z DeFi?
W formularzu PIT-38 interesuje cię wyłącznie sekcja E. To tam wpisujesz odpłatne zbycie walut wirtualnych. Przychód to suma wszystkich przelewów z giełd kryptowalutowych na twoje rachunki bankowe oraz zapłaty krypto za towary i usługi w danym roku kalendarzowym.
Mechanika wypełniania dokumentu wymaga podania konkretnych liczb w odpowiednich polach:
- Pole 34 w sekcji E służy do wykazania całkowitego przychodu ze sprzedaży kryptowalut. Tutaj lądują pieniądze z zamiany nagród ze stakingu, odsetek z lendingu i zysków z yield farmingu na złotówki, dolary czy euro. Sumujesz wszystko i wpisujesz jedną kwotę.
- Pole 35 to miejsce na wykazanie kosztów uzyskania przychodu poniesionych w danym roku.
- Pole 36 to koszty przeniesione z lat ubiegłych.
- Pole 37 to dochód, a pole 38 to strata.
Zeznanie składasz do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Płacisz 19% podatku od dochodu. Dochód to przychód minus koszty. Prosta matematyka. Jeśli masz stratę, wykazujesz ją, żeby pomniejszyć ewentualne zyski w kolejnych latach.
Koszty uzyskania przychodu przy stakingu i farmingu
Co możesz wrzucić w koszty? Ustawa wymienia wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane z jej zbyciem. Kupujesz Bitcoina za złotówki na Binance. Wydana kwota to twój koszt. Płacisz prowizję giełdzie za tę transakcję. To również koszt.
A co z opłatami sieciowymi? Gas fees na Ethereum przy wysyłaniu tokenów do smart kontraktu w celu rozpoczęcia stakingu. Większość interpretacji podatkowych odrzuca możliwość zaliczenia ich do kosztów. Urzędy twierdzą, że są to wydatki na operacje krypto-krypto, a te są obojętne podatkowo. Zmieniliśmy te zasady na robocie i wpisujemy w koszty tylko to, co wiąże się bezpośrednio z wymianą na fiaty.
| Rodzaj wydatku | Czy stanowi koszt uzyskania przychodu (KUP)? |
| Zakup kryptowaluty za PLN/USD/EUR | Tak |
| Prowizja giełdy przy zakupie za fiaty | Tak |
| Opłata za przelew z giełdy na konto bankowe | Tak |
| Gas fee za transfer krypto na portfel DeFi | Nie |
| Opłata za uruchomienie smart kontraktu (staking) | Nie |
Koszty dokumentujesz wyciągami z konta bankowego i historią transakcji z giełdy. Musisz udowodnić, że wydałeś własne pieniądze fiducjarne. Zrzuty ekranu z Metamaska to za mało dla kontrolera z urzędu skarbowego.
Wymiana krypto-krypto a odsetki z platform pożyczkowych
Obrót krypto-krypto tworzy zasłonę dymną. Podatnik obraca kapitałem, pomnaża go, generuje wirtualne zyski. Dopóki nie nastąpi realizacja zysku do tradycyjnej waluty, polski urząd skarbowy nie ma prawa żądać podatku. Ustawa o PIT zrównała wymianę tokenów z brakiem zdarzenia podatkowego.
Zjawisko to pozwala na swobodne budowanie portfela. Możesz przenieść środki z lokaty na Binance do puli płynności na Uniswap, następnie nagrody ze stakingu zamienić na inne tokeny i pożyczyć je na Compound. Cały ten łańcuch zdarzeń wygeneruje tysiące logów w blockchainie. Dla polskiego fiskusa to jedna wielka czarna dziura. Zeznanie podatkowe pozostaje puste, dopóki nie klikniesz przycisku wypłaty na rachunek bankowy. I to jest ten moment, gdzie zaczyna się prawdziwy DRAMAT dla ludzi bez historii transakcji z lat ubiegłych.
Wiele osób zapomina o wykazywaniu kosztów w latach, w których tylko kupowali krypto. Kupujesz w 2021 roku. Sprzedajesz zyski ze stakingu w 2024. Jeśli w PIT-38 za 2021 rok nie wykazałeś kosztów zakupu, w 2024 zapłacisz 19% podatku od całej wypłaconej kwoty, a nie tylko od zysku. Koszty trzeba przenosić z roku na rok w deklaracjach, nawet jeśli przychód wynosi zero. Brak tej ciągłości to bez mała najgorsza opcja z wszystkich dostępnych scenariuszy.
Złóż ten PIT-38 sam i przestań liczyć na to, że urząd zapomni o twoich przelewach z giełdy. Masz wszystkie dane na wyciągu bankowym, zbierz koszty z poprzednich lat i po prostu wyślij deklarację przez e-Urząd Skarbowy dzisiaj wieczorem.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
- Czy muszę płacić podatek od razu po otrzymaniu nagrody ze stakingu?
Nie. Otrzymanie nagrody w kryptowalutach ze stakingu jest traktowane jako transakcja krypto-krypto. Obowiązek podatkowy (19% podatku Belki) powstaje dopiero w momencie wymiany tych nagród na walutę tradycyjną, np. polskie złote. - Jak rozliczyć yield farming w rocznym zeznaniu podatkowym?
Zyski z yield farmingu rozliczasz w PIT-38 w sekcji E (pole 34). Wykazujesz tam przychód dopiero w roku, w którym zamieniłeś uzyskane z farmingu kryptowaluty na walutę fiducjarną (PLN, USD, EUR). - Czy odsetki z lendingu kryptowalut podlegają opodatkowaniu na bieżąco?
Jeśli odsetki z pożyczania (lendingu) są wypłacane w kryptowalutach lub stablecoinach, nie płacisz podatku na bieżąco. Podatek zapłacisz dopiero przy wypłacie środków do waluty tradycyjnej. - Czy opłaty sieciowe (gas fees) przy stakingu można wrzucić w koszty?
Zazwyczaj nie. Organy podatkowe w Polsce uznają opłaty transakcyjne wewnątrz sieci blockchain (krypto-krypto) za obojętne podatkowo i nie pozwalają odliczać ich jako kosztów uzyskania przychodu. - Na jakim formularzu rozliczam zyski kapitałowe z kryptowalut?
Wszystkie zyski z obrotu kryptowalutami, w tym z zamiany nagród ze stakingu i farmingu na waluty tradycyjne, wykazuje się na formularzu PIT-38, w specjalnie do tego przeznaczonej sekcji E. - Co się stanie, jeśli zapomnę wykazać koszty zakupu krypto w latach poprzednich?
Jeśli nie wykażesz kosztów nabycia kryptowalut w deklaracji PIT-38 za rok, w którym je kupiłeś, i nie będziesz ich przenosić na lata kolejne, przy ostatecznej sprzedaży zapłacisz 19% podatku od całej wypłaconej kwoty, bez możliwości jej pomniejszenia o koszty zakupu.
Bibliografia
1. Ministerstwo Finansów – https://www.gov.pl/web/finanse
2. Krajowa Informacja Skarbowa – https://www.kis.gov.pl
3. Izba Administracji Skarbowej w Warszawie – https://www.mazowieckie.kas.gov.pl
4. Naczelny Sąd Administracyjny – https://www.nsa.gov.pl
5. Portal Podatkowy – https://www.podatki.gov.pl
Kupuj kryptowaluty BLIKiem ⚡
Błyskawiczne wpłaty bez opłat i prowizji na giełdzie OKX.
